Interpelacja w sprawie przestępstw fakturowych

Interpelacja w sprawie przestępstw fakturowych Interpelacja nr 10858 do ministra finansów w sprawie przestępstw fakturowych Zgłaszający: Janusz Kowalski, Michał Wójcik, Piotr Uruski Data wpływu: 09-07-2025 Jednym z istotnych narzędzi wprowadzonych przez rząd Zjednoczonej Prawicy z inicjatywy ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobro celem ograniczenia skali działalności mafii podatkowych było zaostrzenie kar za przestępstwa fakturowe. Z uwagi na szczególne znaczenie zabezpieczenia wpływów z tytułu VAT dla stabilności finansów państwa oraz efektywności wykonywania przez nie funkcji publicznych, z dniem 1 marca 2017 r. dodano do ustawy Kodeks karny nowe rodzaje przestępstw: regulacje dotyczące fałszu materialnego faktury (art. 270a K.k.), fałszu intelektualnego faktury (art. 271a K.k.) oraz ich formy kwalifikowanej (art. 277a K.k.), którym z uwagi na wysokie zagrożenie karą, nadano w literaturze przedmiotu nazwę „zbrodni VAT-owskiej”. Według opublikowanych w 2024 r. danych Komendy Głównej Policji za lata 2018-2022 (D. J. Gajewski, VAT gap in Poland: Policy Problem and Policy Response, Peter Lang 2024), liczba stwierdzonych przestępstw fakturowych zwiększyła się od pierwszego pełnego roku stosowania nowych regulacji (tj. od 2018 r.) niemal sześciokrotnie, z 167 w 2018 r. do 981 w roku 2022. Tymczasem liczba osób skazanych przez sądy I instancji za przestępstwa fakturowe wynosiła 16 w 2018 r. i 156 w 2022 r. Jednocześnie przełom lat 2023 i 2024 był okresem bezprecedensowego wzrostu skali przestępczości fakturowej w Polsce. Według danych Ministerstwa Finansów, w pierwszej połowie 2024 r. polska skarbówka wykryła 140,5 tys. fikcyjnych faktur, tj. ponad dwukrotnie więcej niż w analogicznym okresie 2023 r. Wskazane dane stawiają pod znakiem zapytania efektywność działań Ministerstwa Sprawiedliwości i prokuratury podejmowanych od grudnia 2023 r. w zakresie zwalczania przestępstw fakturowych. Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania: 1. Jaka była w roku 2022, 2023 i 2024 liczba postępowań wszczętych w sprawie przestępstw fakturowych, liczba stwierdzonych i wykrytych przestępstw fakturowych, a także liczba osób podejrzanych oraz skazanych za popełnienie wskazanych przestępstw? 2. Ile wynosiły wskazane liczby w latach 2022, 2023 i 2024, w podziale na przestępstwa z art. 270a §1, art. 270a §2, art. 270a §3, art. 271a §1, art. 271a §2, art. 271a §3 i art. 277a ustawy Kodeks karny? 3. Z czego wynikają obserwowane w poszczególnych latach rozbieżności pomiędzy liczbą przestępstw stwierdzonych i wykrytych a liczbą skazań? 4. W ilu postępowaniach w sprawach fakturowych zastosowanie znalazła regulacja konfiskaty rozszerzonej (art. 44a K.k.)? Jakie przyniosła efekty? 5. Jakie działania podjęło Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz podległe im organy od grudnia 2023 r. celem zapewnienia sędziom, prokuratorom oraz funkcjonariuszom Policji wiedzy na temat przestępstw fakturowych oraz specyfiki działalności mafii VAT? Czy były one wystarczające? Jakie działania w tym zakresie planowane są na lata 2026 i 2027? 6. W ilu szkoleniach organizowanych przez Krajową Szkołę Skarbowości wzięli udział od grudnia 2023 r. prokuratorzy oraz sędziowie? Ile szkoleń dla pracowników Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz podległych im organów, w tym dla słuchaczy Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, przeprowadzili od grudnia 2023 r. pracownicy Krajowej Szkoły Skarbowości, Ministerstwa Finansów i Krajowej Administracji Skarbowej?

Odpowiedź na interpelację w sprawie przestępstw fakturowych Odpowiedź na interpelację nr 10858 w sprawie przestępstw fakturowych Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 06-08-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 10858 [1] pana posła Janusza Kowalskiego, pana posła Michała Wójcika i pana posła Piotra Uruskiego w sprawie przestępstw fakturowych uprzejmie przekazuję następujące informacje, uwzględniające stanowisko Komendy Głównej Policji. W pierwszej kolejności, w tabeli poniżej, przekazuję dane statystyczne w zakresie postępowań wszczętych oraz przestępstw stwierdzonych i wykrytych, a także liczby osób podejrzanych o popełnienie czynów, określonych odpowiednio w art. 62 § 2 i § 2a ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy [2] oraz art. 270a § 1-3, art. 271a § 1-3 i art. 277a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny [3] . Ustawa Artykuł Postępowania wszczęte Przestępstwa stwierdzone Przestępstwa wykryte Podejrzani 2022 r. 2023 r. 2024 r. 2022 r. 2023 r. 2024 r. 2022 r. 2023 r. 2024 r. 2022 r. 2023 r. 2024 r. K.k.s. Art. 62 § 2 46 48 28 772 651 1428 763 648 1426 70 81 72 Art. 62 § 2a 5 13 43 130 258 160 128 257 157 12 22 39 K.k. Art. 270a § 1 148 142 101 322 552 416 271 513 378 53 63 54 Art. 270a § 2 6 4 4 16 26 23 15 25 21 8 3 4 Art. 270a § 3 36 37 33 110 136 90 104 127 77 10 9 18 Art. 271a § 1 117 102 88 426 236 194 418 229 184 51 81 136 Art. 271a § 2 15 6 8 14 30 34 12 28 34 15 12 14 Art. 271a § 3 20 14 19 89 6 33 89 6 32 4 3 1 Art. 277a § 1 6 5 3 4 4 7 4 4 7 1 4 19 Podsumowanie 399 371 327 1883 1899 2385 1804 1837 2316 224 278 357 Powyższe dane wskazują, że pomimo spadającej w latach 2022-2024 liczby wszczynanych postępowań przygotowawczych w zakresie przestępstw fakturowych, ogólnie widoczny jest stały wzrost – szczególnie w 2024 r. – skuteczności działań Policji w ujawnianiu czynów w ww. kategorii przestępstw, w tym wykrywalności oraz liczby podejrzanych. Niemniej należy zauważyć, że w odniesieniu do liczby osób skazanych w poszczególnych latach oraz przypadków zastosowania konfiskaty rozszerzonej, właściwym do udzielenia odpowiedzi pozostaje minister sprawiedliwości. Odnosząc się natomiast do pytania nr 5, uprzejmie informuję, że w celu podnoszenia kwalifikacji funkcjonariuszy Policji w obszarze związanym z przestępstwami fakturowymi, a także specyfiką działalności zorganizowanych grup przestępczych, stosujących mechanizmy wyłudzeń podatku VAT, Policja stale współdziała z innymi podmiotami, w szczególności z Krajową Administracją Skarbową (KAS). Jednym ze źródeł informacji dotyczących aktualnych trendów i sposobów działania sprawców transgranicznej przestępczości zorganizowanej związanej z podatkiem VAT są przedsięwzięcia edukacyjne organizowane przez Europejską Akademię ds. Szkolenia w Dziedzinie Egzekwowania Prawa (CEPOL). Kluczowym obszarem, który wpisuje się w tematykę ww. szkoleń, jest plik analityczny MTIC ( Missing Trader Intra-Community ), prowadzony przez Europol, poświęcony zwalczaniu oszustw karuzelowych w VAT na terenie krajów Unii Europejskiej (UE), w tym schematom z udziałem „znikających podatników“. Udział polskich funkcjonariuszy w inicjatywach związanych z MTIC umożliwia lepsze rozpoznanie międzynarodowych powiązań przestępczych, mechanizmów wyłudzeń podatku VAT oraz koordynację działań z partnerami z innych państw UE. Ponadto w Akademii Policji w Szczytnie są realizowane studia podyplomowe z zakresu taktyk i technik zwalczania współczesnych form przestępczości zorganizowanej (w tym w obszarze podatku VAT), skierowane do funkcjonariuszy i pracowników Policji oraz innych formacji podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Dodatkowo warto podkreślić, że zagadnienia związane z przestępstwami fakturowymi oraz specyfiką działania tzw. mafii VAT zostały uwzględnione w programach kursów, szkoleń i doskonalenia zawodowego funkcjonariuszy Policji w ramach kursów specjalistycznych oraz szkolenia zawodowego oficerskiego. W odpowiedzi na zidentyfikowane potrzeby szkoleniowe funkcjonariuszy Policji zajmujących się zwalczaniem przestępczości ekonomicznej opracowano również koncepcję Portalu Ekonomicznego Policji (PEP) – wewnętrznej bazy wiedzy, w której na bieżąco aktualizowane są materiały dotyczące przestępczości gospodarczej, w tym wyłudzeń podatku VAT oraz przestępstw fakturowych. Przedstawiając powyższe, pragnę jednocześnie nadmienić, że w latach 2026-2027 planowana jest kontynuacja wskazanych wyżej inicjatyw oraz rozbudowa międzyresortowych projektów szkoleniowych, uwzględniających współpracę z Krajową Administracją Skarbową w zakresie skutecznej identyfikacji nowych trendów i wymiany doświadczeń związanych z przeciwdziałaniem przestępstwom podatkowym. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Przekazaną przez pana Zbigniewa Stawickiego, podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów, zastępcę szefa Krajowej Administracji Skarbowej pismem z 16 lipca 2025 r. (DZP1.K43.1.2025), w celu udzielenia odpowiedzi w zakresie właściwości ministra spraw wewnętrznych i administracji. [2] Dz. U. 2025 poz. 633, dalej: K.k.s. [3] Dz. U. 2025 poz. 383, dalej: K.k.