Interpelacja w sprawie funkcjonowania systemu pieczy zastępczej w Polsce oraz zawężenia zakresu śledztwa dotyczącego śmierci małoletniego Oskara, a także braku ustaleń co do działań urzędników i instytucji publicznych biorących udział w jego odebraniu i umieszczeniu w pieczy zastępczej

Interpelacja w sprawie funkcjonowania systemu pieczy zastępczej w Polsce oraz zawężenia zakresu śledztwa dotyczącego śmierci małoletniego Oskara, a także braku ustaleń co do działań urzędników i instytucji publicznych biorących udział w jego odebraniu i umieszczeniu w pieczy zastępczej Interpelacja nr 10791 do ministra sprawiedliwości w sprawie funkcjonowania systemu pieczy zastępczej w Polsce oraz zawężenia zakresu śledztwa dotyczącego śmierci małoletniego Oskara, a także braku ustaleń co do działań urzędników i instytucji publicznych biorących udział w jego odebraniu i umieszczeniu w pieczy zastępczej Zgłaszający: Anna Gembicka, Jarosław Sachajko Data wpływu: 07-07-2025 Szanowny Panie Ministrze, tragedia związana ze śmiercią kilkuletniego Oskara, który zmarł 19 maja 2025 r. w rodzinie zastępczej, poruszyła opinię publiczną i wywołała poważne pytania o sposób funkcjonowania systemu pieczy zastępczej w Polsce. Z informacji uzyskanych podczas zwołanej w tym celu komisji wynika, że dziecko zostało odebrane matce w trybie art. 58 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, a następnie umieszczone w rodzinie zastępczej – z której miało zostać odebrane przez ojca dwa dni przed śmiercią. Wbrew oczywistej potrzebie kompleksowego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, Prokuratura Rejonowa Warszawa-Praga Południe odmawia odpowiedzi na pytania dziennikarzy, twierdząc, że śledztwo „dotyczy wyłącznie zgonu małoletniego”, a nie wcześniejszych działań instytucji publicznych. Tym samym żaden organ nie prowadzi obecnie postępowania, które obejmowałoby: legalność i podstawy prawne odebrania dziecka, prawidłowość umieszczenia go w konkretnej rodzinie zastępczej, okoliczności i legalność ustaleń z ojcem dziecka dotyczących jego odbioru, decyzje służb miejskich oraz ewentualne działania lub ich brak ze strony organu nadzoru – prezydenta m.st. Warszawy. Tymczasem zgodnie z: art. 2 § 1 pkt 2 K.p.k. postępowanie karne ma na celu m.in. ujawnienie okoliczności sprzyjających popełnieniu przestępstwa, aby im zapobiegać, art. 297 § 1 pkt 4 K.p.k. celem postępowania przygotowawczego jest wyjaśnienie okoliczności sprawy, oraz zasadą prawdziwych ustaleń faktycznych (art. 2 § 2 K.p.k.), prokuratura jest zobowiązana do wyjaśnienia całego ciągu zdarzeń, a nie tylko ich tragicznego finału. Ograniczenie śledztwa wyłącznie do momentu śmierci dziecka niweczy możliwość ustalenia odpowiedzialności instytucjonalnej i prewencji systemowej. W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania: I. W zakresie działań organów ścigania Czy Ministerstwo Sprawiedliwości monitoruje prowadzone postępowanie dotyczące śmierci małoletniego Oskara? Czy ministerstwo posiada wiedzę, dlaczego śledztwo zostało zawężone wyłącznie do „zgonu dziecka” i nie obejmuje wcześniejszych działań urzędników i funkcjonariuszy? Czy ministerstwo podejmie działania mające na celu rozszerzenie zakresu śledztwa zgodnie z art. 2 i 297 K.p.k.? Czy prokuratura czyniła jakiekolwiek ustalenia w zakresie tego: czy działania pracowników Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie miały podstawy prawne, czy istniały pisemne decyzje o odebraniu dziecka i jego umieszczeniu w konkretnej rodzinie zastępczej, kto osobiście z pracowników centrum podejmował decyzje i na czyje polecenie? II. W zakresie nadzoru i współpracy z samorządem Czy prokuratura ustalała, czy organ nadzorujący Warszawskie Centrum Pomocy Rodzinie, tj. prezydent m.st. Warszawy, podjął jakiekolwiek działania nadzorcze po śmierci dziecka? Jeśli tak, jakie to były działania i kiedy zostały podjęte? Czy ministerstwo uzyskało od miasta informacje dotyczące: zasad przekazania dziecka do konkretnej rodziny zastępczej, powodów, dla których 3-letnia siostra Oskarka – Lena – nie trafiła do tej samej rodziny, decyzji o umieszczeniu Leny w rodzinnym domu dziecka, ewentualnej odmowy ze strony rodziny zastępczej przyjęcia dziewczynki i dokumentacji potwierdzającej taką odmowę? III. W zakresie dokumentacji i komunikacji Czy prokuratura lub inne organy państwowe uzyskały potwierdzenie istnienia porozumienia między ojcem dziecka a pracownikami centrum dotyczącego odbioru Oskarka w dniu 17 maja? W jakiej formie to porozumienie zostało zawarte (pisemnej, telefonicznej, mailowej)? Czy rodzina zastępcza zawiadomiła sąd rodzinny o planowanym przekazaniu dziecka ojcu, a jeśli nie – dlaczego? Czy to centrum nakłaniało rodzinę zastępczą, by zaniechać zawiadomienia sądu? Czy warszawski magistrat lub Warszawskie Centrum Pomocy Rodzinie udostępniły Policji listę rodzin zastępczych i rodzinnych domów dziecka pełniących funkcję pogotowia opiekuńczego? IV. Wnioski systemowe Czy ministerstwo zamierza wystąpić do Prokuratury Krajowej z wnioskiem o objęcie tego postępowania nadzorem, aby zapewnić jego kompleksowy charakter? Czy ministerstwo planuje podjęcie działań systemowych – legislacyjnych lub nadzorczych – aby wzmocnić przejrzystość i odpowiedzialność działań organów samorządowych i pieczy zastępczej w przypadku interwencyjnych decyzji dotyczących dzieci?