Interpelacja w sprawie zaniechania prac legislacyjnych nad obywatelską inicjatywą ustawodawczą "Godne płace, wysoki prestiż nauczycieli"

Interpelacja w sprawie zaniechania prac legislacyjnych nad obywatelską inicjatywą ustawodawczą "Godne płace, wysoki prestiż nauczycieli" Interpelacja nr 10744 do ministra edukacji w sprawie zaniechania prac legislacyjnych nad obywatelską inicjatywą ustawodawczą "Godne płace, wysoki prestiż nauczycieli" Zgłaszający: Paulina Matysiak Data wpływu: 04-07-2025 Szanowna Pani Minister, w związku z apelem regionalnych struktur Związku Nauczycielstwa Polskiego z mojego okręgu wyborczego pragnę poruszyć temat zaniechania prac legislacyjnych nad obywatelską inicjatywą ustawodawczą „Godne płace, wysoki prestiż nauczycieli” oraz niezrealizowania zapowiadanych zmian w ustawie Karta Nauczyciela. Inicjatywa obywatelska została złożona przez Związek Nauczycielstwa Polskiego już w 2021 roku. Przez całą końcówkę IX kadencji Sejmu nie została podjęta, mimo że projekt ten dotyczy fundamentalnej kwestii systemowego powiązania wynagrodzeń nauczycieli z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce narodowej. Celem inicjatywy jest odejście od uznaniowości decyzji politycznych i wprowadzenie transparentnego, sprawiedliwego i przewidywalnego mechanizmu wzrostu wynagrodzeń nauczycielskich. Po pierwszym czytaniu w X kadencji Sejmu – które miało miejsce 25 stycznia 2024 r. – wyrażono powszechną wolę kontynuowania prac. Zdecydowana większość klubów parlamentarnych poparła potrzebę dalszego procedowania i wprowadzenia systemowych zmian w wynagradzaniu nauczycieli. Niestety, mimo powołania podkomisji, przez półtora roku nie podjęto żadnych dalszych działań legislacyjnych. W tym czasie opracowano poprawki, Biuro Ekspertyz Sejmowych przygotowało opinie merytoryczne i prawne, a mimo to – brak jest jakiegokolwiek postępu. W listopadzie 2024 roku premier Donald Tusk podczas XLIII Zjazdu Delegatów ZNP zadeklarował przyspieszenie prac nad inicjatywą. Jak dotąd nie zostały jednak podjęte żadne konkretne kroki, co wywołuje duże niezadowolenie po stronie środowiska nauczycielskiego. Nauczyciele mają prawo oczekiwać rzetelności i konsekwencji w działaniu władz publicznych, zwłaszcza w tak kluczowej sprawie jak ich wynagrodzenia i warunki pracy. Z kolei Ministerstwo Edukacji Narodowej zapowiedziało wejście w życie od 1 września 2025 r. nowelizacji Karty Nauczyciela i niektórych innych ustaw. Zmiany te – w dużej mierze porządkujące i korzystne dla nauczycieli – również utknęły w martwym punkcie. Z uwagi na kalendarz prac Sejmu ich terminowe wejście w życie staje się coraz mniej prawdopodobne. Tym samym zmarnowano roczną pracę zespołów roboczych i nadwyrężono zaufanie środowiska nauczycielskiego. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy ministerstwo było w kontakcie z przewodniczącym podkomisji do rozpatrzenia obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Karta Nauczyciela panem Adamem Krzemińskim, aby podjąć dalsze prace? Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej zamierza zainicjować lub przyspieszyć prace legislacyjne nad tym projektem? Jeśli tak, kiedy konkretnie można się tego spodziewać? Jakie działania podejmuje lub planuje ministerstwo w celu zapewnienia realizacji zapowiedzianych zmian w ustawie Karta Nauczyciela, które miały wejść w życie z dniem 1 września 2025 roku? Czy ministerstwo przewiduje wprowadzenie rozwiązania systemowego, w którym wynagrodzenia nauczycieli będą powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce narodowej? Jeśli nie, jakie inne rozwiązania planuje wdrożyć, by zapewnić stabilność i adekwatność wynagrodzeń nauczycielskich? Jakie kroki podejmie ministerstwo, by odbudować nadwyrężone zaufanie środowiska nauczycielskiego i wyjść naprzeciw oczekiwaniom wyrażanym przez związki zawodowe? Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak Posłanka na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie zaniechania prac legislacyjnych nad obywatelską inicjatywą ustawodawczą "Godne płace, wysoki prestiż nauczycieli" Odpowiedź na interpelację nr 10744 w sprawie zaniechania prac legislacyjnych nad obywatelską inicjatywą ustawodawczą "Godne płace, wysoki prestiż nauczycieli" Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura Warszawa, 28-07-2025 Szanowna Pani Poseł, sprawy godnych warunków pracy nauczycieli oraz wzmocnienie prestiżu tego zawodu zaufania publicznego stanowią jeden z priorytetów polityki oświatowej państwa, czego dowodem są dokonane już i podjęte kolejne działania obecnego rządu. Od 2024 r. wdrażane są kolejne podwyżki wynagrodzenia nauczycieli. Największy, w niespotykanej do tej pory skali 30% i 33%, wzrost wynagrodzeń w 2024 r. pozwolił przywrócić odpowiedni dla tej grupy zawodowej poziom płac w relacji do wskaźników makroekonomicznych. Tegoroczna i planowana na rok następny podwyżka wynagrodzenia nauczycieli uwzględnia aktualne uwarunkowania budżetowe związane z koniecznością wdrożenia mechanizmów nadmiernego deficytu. W celu wypracowania rozwiązań systemowych w dziedzinie pragmatyki zawodowej nauczycieli został powołany Zespół do spraw pragmatyki zawodowej nauczycieli, w skład którego wchodzą przedstawiciele strony rządowej, reprezentatywnych organizacji związkowych oraz ogólnopolskich organizacji jednostek samorządu terytorialnego. Mając na względzie konieczność wzmocnienia ekonomicznego nauczycieli, rząd podjął decyzję o pilnym wprowadzeniu części zmian ustawowych wypracowanych wspólnie z przedstawicielami organizacji związkowych w ramach prac Zespołu, tak aby jak najszybciej poprawić warunki pracy nauczycieli. Projekt ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw zawierający te zmiany został przyjęty przez Sejm 25 lipca br. Zgodnie z projektem ustawy, większość projektowanych rozwiązań ma wejść w życie z dniem 1 września 2025 r. Podczas pierwszego czytania projektu ustawy została przyjęta poprawka przyspieszająca termin wejścia w życie korzystnych dla nauczycieli przepisów porządkujących zasady rozliczania i wynagradzania za pracę w godzinach ponadwymiarowych – zmiany te również mają wejść w życie z dniem 1 września 2025 r. Niektóre rozwiązania zawarte w projekcie ustawy, z uwagi na konieczność zapewnienia ich finansowania, wejdą w życie z dniem 1 stycznia 2026 r. Niniejszy projekt ustawy zawiera wiele zmian oczekiwanych przez nauczycieli. Do najważniejszych z nich należą: podwyższenie nagrody jubileuszowej za 40 lat pracy do 300 % wynagrodzenia miesięcznego i wprowadzenie nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy - 400 % wynagrodzenia miesięcznego; podwyższenie wysokości odpraw w związku z przejściem na emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne; ujednolicenie tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli praktycznej nauki zawodu z tygodniowym obowiązkowym wymiarem godzin zajęć nauczycieli teoretycznych przedmiotów zawodowych – 18 godzin tygodniowo; poszerzenie grupy nauczycieli uprawnionych do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego; uregulowanie przypadków, w których nauczyciel zachowuje albo traci prawo do wynagrodzenia za przydzielone, ale niezrealizowane godziny ponadwymiarowe oraz określenie sposobu ustalania liczby godzin ponadwymiarowych w tygodniach, w których przypadają dni usprawiedliwionej nieobecności w pracy lub dni ustawowo wolne od pracy, oraz w tygodniach, w których zajęcia rozpoczynają się lub kończą w trakcie tygodnia, a także uregulowanie szczegółowych warunków obliczania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw; skrócenie okresu zatrudnienia nauczyciela rozpoczynającego pracę w szkole, na podstawie umowy o pracę na czas określony, do jednego roku szkolnego; umożliwienie nauczycielom, którym do nabycia prawa do emerytury brakuje mniej niż rok, skorzystania z urlopu dla poratowania zdrowia na leczenie uzdrowiskowe lub rehabilitację uzdrowiskową; uregulowanie kwestii ochrony przedemerytalnej nauczycieli; wyeliminowanie przypadków przydzielania nauczycielom zastępstw za nieobecnych nauczycieli do realizacji w czasie, w którym powinni oni realizować zajęcia w ramach obowiązującego ich tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć; wyłączenie możliwości powierzania przez wojewodów kuratorom oświaty, w oparciu o art. 20 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, prowadzenia należących do właściwości wojewody spraw dotyczących komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli ; umożliwienie przedłużenia powierzenia stanowiska dyrektora szkoły lub placówki na kolejny okres. Sejm przyjął również projekt ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela, który ma na celu zapewnienie nauczycielom korzystniejszych warunków organizacji pracy, tj. przywrócenie bardziej elastycznych zasad w zakresie czasu pracy przez odstąpienie od sztywnych regulacji dotyczących godzin dostępności nauczycieli w przedszkolach, szkołach i placówkach oraz innych jednostkach organizacyjnych. Planuje się, że zmiana ta również wejdzie w życie z dniem 1 września 2025 r. Natomiast część zmian postulowanych w ramach prac Zespołu wymaga pogłębionej analizy w szerszym kontekście uwarunkowań systemowych i finansowych. Dlatego kontynuowane są prace nad oczekiwanymi i koniecznymi zmianami pragmatyki zawodowej nauczycieli ukierunkowanymi na poprawę warunków pracy adekwatnie do wymagań i oczekiwań stawianych przed tą grupą zawodową. Kwestie ukształtowania nowego systemu wynagradzania nauczycieli, czasu pracy, warunków rozwoju zawodowego wyrażonego m. in. w zasadach awansu zawodowego i oceny pracy, wymagają kontynuacji prac koncepcyjnych i legislacyjnych. Po ostatecznym sfinalizowaniu aktualnie procedowanego projektu zmian ustawowych podjęte zostaną kolejne działania mające na celu m.in. systemowe zagwarantowanie poziomu płac poprzez odniesienie do obiektywnych wskaźników makroekonomicznych. Kierunek tych zmian zostanie zaprojektowany odpowiednio do wniosków z prac komisji sejmowej zajmującej się aktualnie rozpatrzeniem obywatelskiego projektu „Godne płace i wysoki prestiż nauczycieli”. Jednocześnie uprzejmie wyjaśniam, że Minister Edukacji nie ma wpływu na procedowanie w Sejmie projektów ustaw. Zgodnie z art. 152 ust. 1 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. (M. P. z 2022 r. poz. 990, z późn. zm.) posiedzenia komisji odbywają się w terminach określonych przez samą komisję, jej prezydium lub przewodniczącego. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Henryk Kiepura Sekretarz Stanu