Interpelacja w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej w zakresie nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową

Interpelacja w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej w zakresie nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową Interpelacja nr 10709 do ministra finansów, ministra klimatu i środowiska w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej w zakresie nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową Zgłaszający: Andrzej Gut-Mostowy Data wpływu: 03-07-2025 Szanowny Panie Ministrze, Szanowna Pani Ministro, na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. z 2018 r. poz. 1091, ze zm.) zwracam się z interpelacją w związku z otrzymaną korespondencją burmistrza miasta Zakopane przekazującą uchwały Rady Miasta Zakopane nr XV/151/2025 oraz nr XV/152/2025 wraz z petycjami skierowanymi do Sejmu RP i prezesa Rady Ministrów. Rada Miasta Zakopane, dostrzegając istotny problem dotyczący ograniczeń w możliwości poboru opłat miejscowych przez gminy turystyczne, wystąpiła do Sejmu RP oraz prezesa Rady Ministrów z petycjami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej w tym przedmiocie, podejmując uchwały: - nr XV/151/2025 z dnia 29 maja 2025 r. w sprawie wystąpienia do Sejmu RP oraz Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z petycją o podjęcie inicjatywy ustawodawczej w zakresie zmiany ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70, ze zm.) celem wprowadzenia możliwości ustanowienia opłaty turystycznej, - nr XV/152/2025 z dnia 29 maja 2025 r. w sprawie wystąpienia do Prezesa Rady Ministrów z petycją o zmianę rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową (Dz. U. z 2007 r. nr 249 poz. 1851). Petycje Rady Miasta Zakopane zmierzają do: - umożliwienia wprowadzenia opłaty turystycznej (dla miejscowości z bazą noclegową, niezależnie od warunków klimatycznych strefy), - zmiany rozporządzenia Rady Ministrów poprzez ocenę jakości powietrza na poziomie miejscowości, a nie całej strefy. Obecnie art. 17 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje możliwość poboru opłaty miejscowej i uzdrowiskowej jedynie w miejscowościach spełniających określone warunki klimatyczne i krajobrazowe, oceniane według kryteriów dla całych stref powietrznych, a nie dla konkretnej miejscowości (art. 87 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, Dz. U. z 2024 r. poz. 54). Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. wskazuje, że za minimalne warunki klimatyczne uważa się m.in. zachowanie dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu na terenie całej strefy (§ 2 pkt 1), co de facto wyklucza wiele miejscowości turystycznych z możliwości poboru opłat, pomimo że same spełniają wymagane standardy jakości powietrza. W aktualnym stanie prawnym wynikającym m.in. z: - art. 17 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70, ze zm.), - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową (Dz. U. 2007 nr 249 poz. 1851), warunkiem poboru opłaty miejscowej przez gminę jest niespełnienie dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń powietrza w całej strefie jakości powietrza, a nie w obrębie samej miejscowości. Taka konstrukcja przepisów prowadzi do absurdalnych skutków, w których Zakopane – mimo braku przekroczeń poziomów substancji szkodliwych w samym mieście – nie może pobierać opłaty miejscowej ze względu na wyniki dla całej strefy tatrzańsko-nowotarskiej. Ponadto brak jest w polskim porządku prawnym samodzielnej regulacji umożliwiającej wprowadzenie opłaty turystycznej – formy daniny lokalnej, która mogłaby być pobierana w miejscowościach atrakcyjnych turystycznie, jednak niekwalifikujących się do poboru opłaty miejscowej lub uzdrowiskowej. Zgodnie z: - art. 217 Konstytucji RP – nakładanie podatków i innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania oraz stawek podatkowych następuje w drodze ustawy, - art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji RP – jednostki samorządu terytorialnego mają prawo do dochodów zapewniających realizację ich zadań, w tym także z opłat lokalnych ustalanych w ustawie, - art. 17 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – rada gminy może wprowadzać opłatę miejscową i uzdrowiskową w określonych miejscowościach, - art. 87 ustawy Prawo ochrony środowiska – oceny jakości powietrza dokonuje się dla stref obejmujących obszar całego powiatu lub województwa. Obowiązujące regulacje prowadzą do ograniczenia autonomii jednostek samorządu terytorialnego i uniemożliwiają wielu gminom turystycznym, takim jak Zakopane, pobór opłat miejscowych. Powoduje to przerzucanie kosztów obsługi ruchu turystycznego (utrzymanie dróg, infrastruktury komunalnej, porządku publicznego) na mieszkańców, co jest sprzeczne z zasadą proporcjonalności i adekwatności dochodów samorządowych, utratą należnych dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego, nierównym traktowaniem gmin w zależności od przynależności do stref jakości powietrza. Tymczasem w wielu krajach UE funkcjonują tzw. opłaty turystyczne („bed tax”, „city tax”), które stanowią ważny element finansowania infrastruktury komunalnej. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: Czy planowane jest podjęcie działań legislacyjnych zmierzających do nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zakresie umożliwienia gminom wprowadzenia fakultatywnej opłaty turystycznej na zasadach określonych w uchwałach Rady Miasta Zakopane? Czy planuje się zainicjować proces zmiany rozporządzenia z dnia 18 grudnia 2007 r., aby umożliwić wprowadzanie opłaty miejscowej na podstawie danych o jakości powietrza w konkretnej miejscowości? Czy planowane jest rozważenie zmiany art. 87 ustawy Prawo ochrony środowiska, tak aby oceny jakości powietrza mogły być dokonywane dla jednostek mniejszych niż strefa, np. dla pojedynczych miejscowości? Jaki jest harmonogram prac legislacyjnych w zakresie regulacji opłat miejscowych i turystycznych w Polsce? Czy Ministerstwo Finansów prowadzi prace nad nowelizacją ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zmierzającą do wprowadzenia instytucji opłaty turystycznej jako niezależnego instrumentu fiskalnego dostępnego dla wszystkich gmin spełniających podstawowe kryteria noclegowe? Uważam, że wprowadzenie możliwości poboru opłaty turystycznej oraz zmiana mechanizmu oceny jakości powietrza w odniesieniu do miejscowości (a nie całych stref) pozwoliłoby na: zapewnienie gminom turystycznym adekwatnych źródeł finansowania, dostosowanie prawa do realiów gospodarki turystycznej, realizację zasady samodzielności finansowej samorządu terytorialnego wynikającej z art. 167 i 168 Konstytucji RP. Ponadto pozwoliłoby na eliminację rozbieżności między celem regulacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych a rozporządzeniem wykonawczym. W obecnym systemie prawnym występuje luka regulacyjna, która de facto uniemożliwia gminom takim jak Zakopane efektywne korzystanie z mechanizmów opłat lokalnych. Ograniczenie wynikające z konstrukcji stref jakości powietrza w świetle art. 87 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz przestarzałego rozporządzenia z 2007 r. narusza zasadę proporcjonalności (art. 2 Konstytucji RP), autonomii finansowej gmin (art. 167–168 Konstytucji RP) oraz zasadę wyłączności ustawy przy nakładaniu danin publicznych (art. 217 Konstytucji RP). Z poważaniem Andrzej Gut-Mostowy Poseł na Sejm RP