Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa dzieci i młodzieży korzystających z rowerów, hulajnóg, rolek i innych urządzeń transportu osobistego oraz postulatu ustawowego obowiązku noszenia kasków ochronnych

Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa dzieci i młodzieży korzystających z rowerów, hulajnóg, rolek i innych urządzeń transportu osobistego oraz postulatu ustawowego obowiązku noszenia kasków ochronnych Interpelacja nr 10697 do ministra infrastruktury w sprawie bezpieczeństwa dzieci i młodzieży korzystających z rowerów, hulajnóg, rolek i innych urządzeń transportu osobistego oraz postulatu ustawowego obowiązku noszenia kasków ochronnych Zgłaszający: Marta Stożek Data wpływu: 02-07-2025 Szanowny Panie Ministrze, zwracam się do Pana Ministra z interpelacją dotyczącą niezwykle istotnej i aktualnej kwestii, jaką jest bezpieczeństwo dzieci i młodzieży poruszających się w przestrzeni publicznej na rowerach, hulajnogach, rolkach, deskorolkach, wrotkach, a także nowoczesnych urządzeniach transportu osobistego, takich jak hoverboardy, monocykl elektryczny czy segwaye. W obliczu rosnącego natężenia ruchu drogowego, gwałtownego rozwoju mikromobilności oraz coraz powszechniejszego korzystania przez osoby niepełnoletnie z różnorodnych środków transportu, konieczne staje się podjęcie systemowych działań mających na celu poprawę ich bezpieczeństwa. Zjawisko mikromobilności, rozumiane jako wykorzystywanie lekkich, często elektrycznych pojazdów do poruszania się na krótkich dystansach, rozwija się w Polsce bardzo dynamicznie. Młodzież i dzieci stanowią znaczną część użytkowników takich środków transportu, co generuje nowe wyzwania w zakresie bezpieczeństwa drogowego. Niestety, obecne regulacje prawne nie nadążają za tempem tych zmian – brakuje jednolitej, spójnej polityki państwa dotyczącej ochrony nieletnich użytkowników dróg i przestrzeni publicznych. Tymczasem dane z izb przyjęć oraz statystyki policyjne wskazują na rosnącą liczbę wypadków z udziałem młodych rowerzystów i użytkowników hulajnóg, w tym przypadki prowadzące do poważnych obrażeń głowy, trwałych kalectw, a nawet zgonów. Debata publiczna wokół tej problematyki przybiera na sile, a wśród obywateli, ekspertów i organizacji społecznych rośnie przekonanie, że obecne przepisy nie odpowiadają w pełni realiom współczesnego ruchu drogowego. Brakuje kompleksowego podejścia legislacyjnego, które uwzględniałoby specyfikę korzystania z różnych środków mikromobilności przez dzieci i młodzież oraz wynikające z tego zagrożenia. W wielu przypadkach to właśnie dzieci – z uwagi na brak doświadczenia, refleksu oraz ograniczoną świadomość zagrożeń – są szczególnie narażone na wypadki i poważne obrażenia. Należy też zauważyć, że skutki takich wypadków mają nie tylko wymiar fizyczny, ale również psychologiczny i społeczny – wpływają na jakość życia, dalszy rozwój oraz możliwości edukacyjne dzieci. W przestrzeni publicznej coraz częściej toczy się debata dotycząca potencjalnej konieczności wprowadzenia ustawowego obowiązku noszenia kasku ochronnego przez osoby do 18. roku życia. Obecnie brak jest jednoznacznych regulacji w tym zakresie – zarówno w Prawie o ruchu drogowym, jak i w przepisach wykonawczych. W praktyce oznacza to, że decyzja o założeniu kasku spoczywa wyłącznie na użytkowniku lub jego opiekunach prawnych. Mimo licznych kampanii edukacyjnych prowadzonych przez organizacje pozarządowe i samorządy, poziom stosowania środków ochrony indywidualnej – w tym właśnie kasków – pozostaje niski, szczególnie wśród dzieci i młodzieży. Potrzebne są rozwiązania systemowe, które nie tylko wprowadzą obowiązek noszenia kasków, ale również zapewnią ich dostępność oraz upowszechnienie kultury bezpieczeństwa. Dane medyczne i statystyczne wskazują jednoznacznie, że urazy głowy stanowią jedną z najczęstszych i najbardziej niebezpiecznych konsekwencji wypadków z udziałem rowerzystów, użytkowników hulajnóg i innych urządzeń. Wprowadzenie obowiązku noszenia kasku, choć niepozbawione kontrowersji, może znacząco zmniejszyć ryzyko trwałych uszczerbków na zdrowiu, a nawet śmierci. W krajach, które zdecydowały się na taki krok – takich jak Hiszpania, Finlandia, Szwecja czy częściowo Niemcy – zauważalna jest poprawa statystyk bezpieczeństwa oraz zwiększenie świadomości społecznej. Należy również zwrócić uwagę na to, że noszenie kasku może być pierwszym krokiem ku bardziej odpowiedzialnemu podejściu do ruchu drogowego i korzystania z przestrzeni wspólnych. Warto również zwrócić uwagę na opinie środowisk medycznych, w szczególności lekarzy neurochirurgów dziecięcych, którzy jednoznacznie wskazują na korelację pomiędzy noszeniem kasków a zmniejszeniem ciężkości obrażeń głowy. Brak odpowiednich zabezpieczeń może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, wymagających długotrwałej hospitalizacji, kosztownej rehabilitacji, a niekiedy skutkujących trwałym kalectwem lub śmiercią. Podobne stanowisko prezentują organizacje zajmujące się bezpieczeństwem drogowym, edukacją i promocją aktywności fizycznej, które postulują nie tylko zmiany prawne, ale również stworzenie systemu powszechnej edukacji komunikacyjnej i zdrowotnej. Wskazują one na konieczność wdrożenia programów edukacyjnych w szkołach oraz stworzenia ogólnopolskich kampanii społecznych ukierunkowanych na rodziców i opiekunów. W tym kontekście warto podjąć kompleksową analizę zarówno przepisów obowiązujących w Polsce, jak i przykładów rozwiązań stosowanych za granicą. Równie istotne jest wysłuchanie stanowisk środowisk eksperckich – od lekarzy neurochirurgów dziecięcych, przez przedstawicieli środowisk rowerowych i sportowych, aż po pedagogów i psychologów dziecięcych. Należy również rozważyć mechanizmy wsparcia finansowego i rzeczowego dla rodzin mniej zamożnych, aby zapewnić równość dostępu do środków ochrony indywidualnej. Państwo nie powinno pozostawiać tej kwestii wyłącznie w rękach jednostek – potrzebne są spójne działania międzyresortowe, oparte na danych naukowych i najlepszych praktykach międzynarodowych. W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy Ministerstwo Infrastruktury prowadzi obecnie prace legislacyjne lub analityczne nad możliwością wprowadzenia ustawowego obowiązku noszenia kasku ochronnego przez osoby niepełnoletnie poruszające się na urządzeniach transportu osobistego? Czy w ramach tych prac przewiduje się przeprowadzenie konsultacji społecznych z udziałem rodziców, nauczycieli, ekspertów z dziedziny medycyny, bezpieczeństwa drogowego oraz samorządów lokalnych? Czy ministerstwo dysponuje danymi statystycznymi dotyczącymi wypadków z udziałem dzieci i młodzieży poruszających się na rowerach, hulajnogach, rolkach, deskorolkach oraz innych urządzeniach mikromobilności? Czy dane te obejmują informacje o rodzaju odniesionych obrażeń, stosowaniu kasku oraz kontekście zdarzenia (miejsce, pora dnia, udział innych pojazdów)? Jakie działania edukacyjne, informacyjne lub promocyjne podejmuje Ministerstwo Infrastruktury oraz instytucje mu podległe w zakresie promowania noszenia kasków przez dzieci i młodzież? Jakie budżety są przeznaczane na te działania i jakie są mechanizmy oceny ich skuteczności? Jakie rozwiązania prawne i organizacyjne w zakresie obowiązku noszenia kasków przez niepełnoletnich stosowane są w innych krajach Unii Europejskiej, a także w krajach OECD? Czy ministerstwo przeprowadziło porównanie efektywności różnych modeli oraz ich wpływu na bezpieczeństwo i zdrowie dzieci? Czy ministerstwo rozważa powołanie zespołu międzyresortowego do spraw opracowania kompleksowej strategii na rzecz poprawy bezpieczeństwa dzieci i młodzieży korzystających z mikromobilności? Jakie byłoby potencjalne zadanie takiego zespołu i jaki byłby jego skład? Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie programów dofinansowania zakupu kasków ochronnych dla dzieci i młodzieży? Czy przewiduje się wsparcie finansowe dla szkół lub organizacji lokalnych, które mogłyby organizować kampanie informacyjne i rozdawać kaski uczniom? Zwracam się z prośbą o szczegółową i wyczerpującą odpowiedź. Bezpieczeństwo najmłodszych uczestników ruchu drogowego powinno być priorytetem państwa. Skuteczne, spójne i systemowe działania mogą uchronić dzieci przed cierpieniem, a rodziców przed tragediami. Obowiązek noszenia kasku nie powinien być postrzegany jako ograniczenie, lecz jako element troski o zdrowie i życie przyszłych pokoleń. Z wyrazami szacunku Marta Stożek Posłanka na Sejm RP