Interpelacja w sprawie zamknięcia Szkoły Podstawowej nr 1 w Lesznie planowanego przez Radę Miasta Leszna
Interpelacja nr 10664
do ministra edukacji
w sprawie zamknięcia Szkoły Podstawowej nr 1 w Lesznie planowanego przez Radę Miasta Leszna
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 01-07-2025
Szanowna Pani Minister,
13 lutego 2025 r. Rada Miejska Leszna podjęła uchwałę intencyjną Nr IX/133/2025, w której wyraziła zamiar likwidacji Szkoły Podstawowej nr 1 im. Marii Konopnickiej w Lesznie oraz upoważniła i zobowiązała prezydenta miasta Leszna do przeprowadzenia czynności niezbędnych do przeprowadzenia likwidacji.
Już 6 lutego prezydent miasta zorganizował spotkanie z rodzicami uczniów SP nr 1, w którym udział wzięli także jego zastępca oraz radni. Według relacji opublikowanej na miejskim portalu, podczas spotkania doszło do „emocjonalnej dyskusji”, a rodzice wyrazili stanowczy sprzeciw wobec planów zamknięcia szkoły. W związku z tą sytuacją do mojego biura zwróciła się reprezentacja rodziców z prośbą o wsparcie.
Szkoła Podstawowa nr 1 jest częścią ogólnopolskiej inicjatywy Budząca się Szkoła, której celem jest promowanie nowoczesnych i sprawdzonych praktyk edukacyjnych, wspieranie liderek i liderów edukacji oraz tworzenie przestrzeni do wymiany wiedzy i doświadczeń. Każda szkoła należąca do tej sieci staje się ważnym ogniwem wzmacniającym potencjał całej inicjatywy, oddziałując jednocześnie na lokalne środowisko edukacyjne. Dla rodziców poszukujących alternatywnych rozwiązań w edukacji, szkoła taka stanowi realny wybór – spójny z ich wartościami i oczekiwaniami wobec systemu nauczania. To również miejsce pracy dla zespołu nauczycielskiego, który świadomie angażuje się w proces rozwoju, wdrażania innowacyjnych metod dydaktycznych oraz refleksyjnego kształtowania szkolnej rzeczywistości. Likwidacja jednej z takich szkół oznacza stratę nie tylko dla lokalnej społeczności, ale i dla całej sieci.
W uzasadnieniu do uchwały rady miasta wskazano na prognozowany spadek liczby dzieci zameldowanych w Lesznie oraz zmniejszenie liczby uczniów w szkołach podstawowych w perspektywie pięciu lat. Przedstawiono także zestawienie liczby uczniów i oddziałów w poszczególnych klasach w szkołach podstawowych, opracowane w sposób mający wykazać zasadność likwidacji, ze szczególnym wskazaniem na SP nr 1.
Pragnę jednak zwrócić uwagę, że rada miasta uznała za priorytet troskę o zrównoważony budżet, traktując spadek liczby uczniów jako okazję do ograniczenia wydatków na cele edukacyjne. Takie podejście stoi w sprzeczności z fundamentalną zasadą, zgodnie z którą zapewnienie wysokiej jakości edukacji powinno stanowić nadrzędne kryterium przy organizowaniu systemu oświaty i planowaniu środków publicznych. Tymczasem zmniejszająca się liczba uczniów mogłaby zostać potraktowana jako szansa na podniesienie jakości kształcenia – poprzez zmniejszenie liczebności klas, lepsze dostosowanie metod dydaktycznych do indywidualnych potrzeb uczniów oraz wzmocnienie systemu wsparcia pedagogicznego.
Warto podkreślić, że SP nr 1 nie jest szkołą o najmniejszej liczbie uczniów w mieście – co najmniej jedna inna placówka funkcjonuje przy porównywalnym obciążeniu, co nie zostało należycie uwzględnione w analizie. Pominięto również wyjątkowy charakter szkoły, wynikający z jej przynależności do sieci Budząca się Szkoła – jedynej takiej szkoły w mieście. Tego rodzaju zobowiązanie do zmiany kultury nauczania, wzmacniania autonomii uczniów i budowania relacji sprzyjających uczeniu się powinno być dostrzegane i doceniane. Szkoły o takim profilu powinny być postrzegane nie jako obciążenie finansowe, lecz jako wartość dodana w lokalnym systemie edukacyjnym.
Jako argument za likwidacją wskazuje się również fakt, że znaczący odsetek uczniów SP nr 1 to dzieci z sąsiednich gmin, a nie z samego Leszna. Należy jednak pamiętać, że Leszno pełni funkcję centralnego ośrodka miejskiego w regionie i ma naturalną rolę lidera i integratora procesów rozwojowych – także w zakresie edukacji. Wspieranie szkół, które przyciągają uczniów spoza granic administracyjnych miasta, to inwestycja w jakość życia i kapitał ludzki całego regionu. Dobrze wykształceni młodzi ludzie mogą w przyszłości związać się z miastem zawodowo, społecznie lub osobiście, przyczyniając się do jego rozwoju gospodarczego i kulturowego.
Mam nadzieję, że Ministerstwo Edukacji Narodowej weźmie powyższe argumenty pod uwagę i podejmie działania zmierzające do powstrzymania likwidacji Szkoły Podstawowej nr 1 w Lesznie – placówki o wyjątkowym charakterze, która wnosi realną wartość w rozwój edukacji nie tylko w mieście, ale i w całym regionie. Jednocześnie wyrażam przekonanie, że potrzebna jest szersza refleksja nad systemowym wsparciem dla gmin prowadzących szkoły o innowacyjnym profilu, angażujące się w rozwój nowoczesnych modeli nauczania. Ich utrzymanie i rozwój wymaga nie tylko lokalnej determinacji, ale także odpowiedniego wsparcia ze strony państwa – zarówno organizacyjnego, jak i finansowego.
W związku z powyższym, proszę również o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej zamierza wnieść sprzeciw wobec planowanego zamknięcia Szkoły Podstawowej nr 1 w Lesznie? Czy stanowisko to zostanie przekazane Wielkopolskiemu Kuratorowi Oświaty?
Czy ministerstwo planuje skierowanie oficjalnej opinii w tej sprawie do Rady Miasta Leszna oraz prezydenta miasta Leszna?
Czy ministerstwo rozważa udzielenie jakiejkolwiek formy wsparcia miastu Leszno, aby zapewnić właściwe funkcjonowanie i rozwój Szkoły Podstawowej nr 1?
Czy ministerstwo zna i monitoruje działalność inicjatywy Budząca się Szkoła, w szczególności pod kątem zagrożeń dla inicjatywy i możliwości jej systemowego wsparcia?
Czy ministerstwo rozważa lub planuje opracowanie programów wsparcia – np. finansowego – dla inicjatyw takich jak Budząca się Szkoła, które podnoszą jakość edukacji i budują środowiska dobrej praktyki w polskim systemie oświaty?
Z poważaniem
Marta Stożek
Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź Sekretarz stanu Henryk Kiepura
18.07.2025
Odpowiedź na interpelację w sprawie zamknięcia Szkoły Podstawowej nr 1 w Lesznie planowanego przez Radę Miasta Leszna
Odpowiedź na interpelację nr 10664
w sprawie zamknięcia Szkoły Podstawowej nr 1 w Lesznie planowanego przez Radę Miasta Leszna
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura
Warszawa, 18-07-2025
Szanowna Pani Poseł,
uprzejmie informuję, że przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe [1] regulujące procedurę likwidacji szkoły nie uległy zmianie. Nadal decyzję o likwidacji samorządowej szkoły podejmuje organ stanowiący jednostkę samorządu terytorialnego. Decyzja ta musi być jednak poprzedzona uzyskaniem, na wniosek tej jednostki, pozytywnej opinii kuratora oświaty. Negatywna opinia w tym zakresie jest wiążąca dla samorządu, a pozytywna opinia nie obliguje do likwidacji szkoły. Natomiast Minister Edukacji jest organem odwoławczym i kontrolnym w stosunku do opinii wydanej przez kuratora oświaty.
W dniu 13 lutego 2025 r. Rada Miejska Leszna podjęła uchwałę nr IX/133/2025 w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej nr 1 im. Marii Konopnickiej w Lesznie . Wniosek o zaopiniowanie zamiaru likwidacji tej szkoły wpłynął do Wielkopolskiego Kuratora Oświaty w dniu 25 czerwca br. Kurator przeprowadza postępowanie, w ramach którego gromadzi materiał dowodowy i na jego podstawie oraz w oparciu o przepisy ustawy – Prawo oświatowe i ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego [2] wydaje opinię. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, na wydanie opinii Kurator ma czas do 25 lipca br.
Ministerstwo Edukacji Narodowej nie planuje zmian w prawie, które uniemożliwiłyby kontynuację programu realizowanego w Szkole Podstawowej nr 1 im. Marii Konopnickiej w Lesznie.
Uprzejmie informuję, że w dniu 15 lipca br. do konsultacji społecznych trafił projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw . Celem tego projektu jest między innymi wprowadzenie do porządku prawnego regulacji pozwalających na dostosowanie sieci szkół do postępującego niżu demograficznego i jednocześnie chroniących bezpieczne miejsca edukacji dzieci (szkoły, przedszkola usytuowane blisko domu rodzinnego) wykorzystywane, przede wszystkim po zakończeniu obowiązkowych zajęć szkolnych, do zaspakajania innych potrzeb lokalnej społeczności.
Szkoły podstawowe, zwłaszcza te na terenach wiejskich, od wielu pokoleń są postrzegane jako ośrodki życia społeczno-kulturalnego. Projekt ustawy zakłada umożliwienie gminom wykorzystanie infrastruktury pustoszejących z powodu niżu demograficznego szkół do zaspokojenia potrzeb rodziców powracających na rynek pracy (możliwość zapewnienia w budynku szkoły, oprócz wychowania przedszkolnego, także opieki nad dziećmi do lat 3). Szkoła, przy zachowaniu wszelkich zasad związanych z bezpieczeństwem uczniów, może być również miejscem realizacji polityki senioralnej czy rozwijania różnych form aktywności obywatelskiej.
Ponadto, opracowany przez ministerstwo mechanizm finansowania zadań oświatowych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego jest preferencyjny w stosunku do „małych” szkół funkcjonujących na terenach wiejskich albo w małych miastach (do 5 tys. mieszkańców). Mechanizm ten jest zawarty w rozporządzeniu Ministra Edukacji z dnia 18 grudnia 2024 r. w sprawie sposobu podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między jednostki samorządu terytorialnego w roku 2025 . [3] Dzieląc łączną kwotę potrzeb oświatowych między poszczególne samorządy na rok 2025 uwzględniono zarówno wskaźnik „zamożności”, ustalany na podstawie dochodów podatkowych, jak i wskaźnik związany z liczbą uczniów w klasach szkół dla dzieci i młodzieży. W efekcie dodatkowe środki, w sumie w wysokości 1,2 mld zł w roku 2025, otrzymują mniej zamożne samorządy, na terenach których funkcjonują „małe” szkoły. Zastosowane w algorytmie podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych rozwiązania stanowią realne wsparcie samorządów prowadzących szkoły o małej liczbie uczniów. Wsparcie to w wielu przypadkach powinno przeciwdziałać zamiarom likwidacji szkoły.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Henryk Kiepura
Sekretarz Stanu
[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 737 z późn. zm.
[2] Dz. U. z 2024 r. poz. 572
[3] Dz. U. poz. 1930