Interpelacja w sprawie rozbieżności dotyczących możliwości funkcjonowania centrum opiekuńczo-mieszkalnego w strukturze centrum usług społecznych

Interpelacja w sprawie rozbieżności dotyczących możliwości funkcjonowania centrum opiekuńczo-mieszkalnego w strukturze centrum usług społecznych Interpelacja nr 1062 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie rozbieżności dotyczących możliwości funkcjonowania centrum opiekuńczo-mieszkalnego w strukturze centrum usług społecznych Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska Data wpływu: 23-01-2024 Szanowna Pani Minister, w związku z trwającym przekształceniem Ośrodka Pomocy Społecznej w Sępólnie Krajeńskim w Centrum Usług Społecznych zwróciła się do mnie z prośbą o interwencję dyrektor wyżej wymienionego ośrodka w kwestii rozbieżności przepisów dotyczących możliwości funkcjonowania centrum opiekuńczo-mieszkalnego w strukturze centrum usług społecznych. Zgodnie z art. 111a ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej gmina może połączyć centrum usług społecznych, o którym mowa z ustawie z dnia 19 lipca 2019 roku o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych, z ośrodkiem wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi. W przypadku takiego połączenia ośrodek wsparcia działa w strukturze odpowiednio: ośrodka pomocy społecznej, centrum usług społecznych lub domu pomocy społecznej. Zgodnie z programem Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej z 2021 roku centra opiekuńczo-mieszkalne stanowią formę ośrodka wsparcia zgodnie z art. 51 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej. Art. 51 ustawy o pomocy społecznej stanowi m.in.: Osobom, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają częściowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, mogą być przyznane usługi opiekuńcze, specjalistyczne usługi opiekuńcze lub posiłek, świadczone w ośrodku wsparcia. Ośrodek wsparcia jest jednostką organizacyjną pomocy społecznej dziennego pobytu. W ośrodku wsparcia mogą być prowadzone miejsca całodobowe okresowego pobytu. Ośrodkiem wsparcia, o którym mowa w ust. 1-3, może być ośrodek wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, dzienny dom pomocy, dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, schronisko dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi oraz klub samopomocy. W programie „Centra opiekuńczo-mieszkalne“ nie wskazano jakim typem ośrodka wsparcia jest COM, niemniej jednak określono, że uczestnikami programu mogą być wyłącznie osoby, które otrzymają decyzję administracyjną o przyznaniu usługi pobytu czasowego lub dziennego w centrum na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej. Centrum opiekuńczo-mieszkalne jest ośrodkiem wsparcia i jako taki może funkcjonować co do zasady w strukturze CUS. Zgodnie z art. 23 ust. 6 ustawy z dnia 19 lipca 2019 roku o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych w strukturze organizacyjnej centrum nie mogą funkcjonować jednostki zapewniające pobyt całodobowy. Zważywszy, że COM jest ośrodkiem wsparcia zapewniającym pobyt dzienny, ale posiada również całodobowe miejsca pobytu, rodzi się pytanie o możliwość funkcjonowania centrum opiekuńczo-mieszkalnego w strukturze CUS. W mojej ocenie jest to możliwe, ponieważ COM nie jest jednostką stricte zapewniającą pobyt całodobowy jak dom pomocy społecznej. Centrum opiekuńczo-mieszkalne jest placówką nowego typu wpisującą się w nurt deinstytucjonalizacji usług społecznych i w nowo powstałym centrum usług społecznych będzie stanowiło niezwykle istotne narzędzie wsparcia osób z niepełnosprawnościami. Ponadto połączenie tych instytucji jest ekonomicznie uzasadnione i daje gwarancję realizacji zadań zgodnie z obowiązującymi standardami. W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na pytania: 1. Jakie widzi Pani rozwiązanie dla centrów usług społecznych, które wzorem ośrodków pomocy społecznej chcą posiadać w swoich strukturach centrum opiekuńczo-mieszkalne? 2. Czy ministerstwo planuje rozszerzyć zakres działalności centrów usług społecznych o wsparcie osób z niepełnosprawnościami w postaci centrów opiekuńczo-mieszkalnych?

Odpowiedź na interpelację w sprawie rozbieżności dotyczących możliwości funkcjonowania centrum opiekuńczo-mieszkalnego w strukturze centrum usług społecznych Odpowiedź na interpelację nr 1062 w sprawie rozbieżności dotyczących możliwości funkcjonowania centrum opiekuńczo-mieszkalnego w strukturze centrum usług społecznych Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Paweł Zgórzyński Warszawa, 15-02-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację nr 1062 posłanek Koalicji Obywatelskiej Pani Iwony Kozłowskiej i Pani Anny Wojciechowskiej w sprawie rozbieżności dotyczących możliwości funkcjonowania centrum opiekuńczo-mieszkalnego w strukturze centrum usług społecznych, proszę przyjąć następujące informacje. Finansowany ze środków Funduszu Solidarnościowego, Programu resortowy Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pn. „Centra opiekuńczo-mieszkalne” realizowany jest w ramach trzech edycji, ogłoszonych kolejno w latach 2019, 2021 oraz 2023. Centra opiekuńczo-mieszkalne (COM) stanowią formę ośrodka wsparcia zgodnie z art. 51 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z zapisami Programu „Centra opiekuńczo-mieszkalne” – edycja 2023 (cz. VI.1.5), COM musi być odrębne miejscowo i funkcjonalnie od innych ośrodków wsparcia/placówek zapewniających pomoc osobom z niepełnosprawnościami. Ponadto, zarówno w przypadku edycji Programu ogłoszonej w 2023 r., jak i wcześniejszej, realizowanej od 2021 r., zapewnienie odrębnego funkcjonowania COM od innych ośrodków wsparcia/placówek zapewniających pomoc osobom z niepełnosprawnościami było jednym z kryteriów oceny merytorycznej wniosku. Jednocześnie zasady poszczególnych edycji Programu, począwszy od 2019 r., określają strukturę bazy lokalowej COM, która obejmuje zarówno część dzienną, jak i część mieszkalną, przeznaczoną do pobytu całodobowego. Dodatkowo w Programie „Centra opiekuńczo-mieszkalne” – edycja 2021 (cz. III) przyjęto założenie, że liczba miejsc w pobycie całodobowym wynosić będzie co najmniej 2. Jednocześnie Program ogłoszony w 2019 r oraz 2023 r., nie wprowadza minimalnej liczby miejsc planowanych na pobyt całodobowy. Zgodnie z art. 23 ust. 6 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz. U. 2019, poz. 1818) w strukturze organizacyjnej centrum nie mogą funkcjonować jednostki zapewniające pobyt całodobowy. Tym samym, mając na uwadze przytoczony powyżej zapis ustawy oraz zasady poszczególnych edycji Programu określające wymogi dot. funkcjonowania COM, jako ośrodków wsparcia odrębnych miejscowo i funkcjonalnie od innych ośrodków wsparcia/placówek zapewniających pomoc osobom z niepełnosprawnościami, a także jako ośrodków zapewniających pobyt całodobowy, COM nie mogą zostać włączone w struktury CUS (działających na podstawie ustawy o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych). Niemniej jednak, poruszona przez Panie Posłanki kwestia, zostanie wzięta pod uwagę podczas prowadzonych w przyszłości prac nad zmianami do ww. ustawy. Z wyrazami szacunku z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Paweł Zgórzyński Podsekretarz Stanu