Treść interpelacji
Interpelacja w sprawie polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej
Interpelacja nr 10608
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej
Zgłaszający: Grzegorz Matusiak
Data wpływu: 30-06-2025
Szanowny Panie Premierze,
Polska prezydencja w Radzie Unii Europejskiej, mimo ambitnych deklaracji rządu, okazała się okresem głębokiego rozczarowania oraz szeregu błędów strategicznych. Zamiast wzmocnienia pozycji Polski na arenie międzynarodowej, okres ten przyniósł wyraźny spadek wiarygodności naszego kraju wśród europejskich partnerów. Przede wszystkim polska prezydencja charakteryzowała się chaosem organizacyjnym oraz brakiem jasno sprecyzowanych priorytetów politycznych. Niejednoznaczne stanowiska oraz ciągłe zmiany kursu politycznego doprowadziły do dezorientacji innych państw członkowskich i skutecznego osłabienia pozycji negocjacyjnej całej Unii. Ponadto znacząco zaniedbano kluczowe wyzwania stojące przed Unią Europejską, takie jak polityka migracyjna, bezpieczeństwo energetyczne oraz kryzys gospodarczy. Brak inicjatyw w tych obszarach oraz pasywność wobec narastających problemów gospodarczych i społecznych dowodzą niewystarczających kompetencji polskich władz do skutecznego zarządzania wspólnotową agendą.
Polska prezydencja pozostawiła także negatywny ślad w sferze dyplomatycznej, czego przykładem były liczne konflikty z instytucjami unijnymi oraz napięcia z kluczowymi partnerami, m.in. z Francją i Niemcami. Zamiast pełnić rolę konsensualnego lidera, polskie władze często wybierały konfrontację i izolację, przez co Polska znalazła się na marginesie najważniejszych dyskusji unijnych. W szczególności doszło do szeregu sytuacji kuriozalnych, ośmieszających Polskę na arenie międzynarodowej. Już podczas ceremonii otwarcia prezydencji, błędy organizacyjne i techniczne, takie jak awaria sprzętu audiowizualnego oraz błędne tłumaczenia przemówień, wywołały powszechne zażenowanie uczestników i obserwatorów. Skandaliczna pomyłka podczas szczytu unijnego, kiedy polska delegacja przygotowała błędne dokumenty negocjacyjne, wywołała nie tylko śmiech, ale i konsternację partnerów europejskich. Równie kompromitującym epizodem było zignorowanie ważnego spotkania dotyczącego polityki migracyjnej, co zostało odebrane jako jawne lekceważenie odpowiedzialności Polski. Dodatkowym blamażem było publiczne skonfliktowanie się z Komisją Europejską podczas prac nad kluczowymi projektami gospodarczymi. Polska delegacja wielokrotnie prezentowała stanowiska sprzeczne z wcześniejszymi ustaleniami, co prowadziło do impasów negocjacyjnych i opóźnień w realizacji ważnych inicjatyw unijnych. Ponadto ośmieszające wypowiedzi przedstawicieli polskiego rządu podczas oficjalnych konferencji prasowych, nacechowane ignorancją i nieznajomością podstawowych zagadnień unijnych, stanowiły policzek dla polskiej racji stanu oraz istotnie nadwątliły prestiż kraju. Przykładem tego było niezręczne, publiczne dementowanie błędnie ogłoszonych decyzji, które powodowało chaos komunikacyjny i obniżało powagę Polski, jako lidera prezydencji.
Symbolem polskiej prezydencji stały się niestety liczne wpadki i nieporozumienia. Szerokim echem odbiło się przyjęcie gości europejskich w niewłaściwie przygotowanych obiektach konferencyjnych, na które przeznaczono nieuzasadnienie wysokie środki finansowe. Zamiast profesjonalnego przygotowania infrastruktury, rząd skupił się na kosztownych i mało efektywnych działaniach promocyjnych, takich jak organizacja drogich koncertów gwiazd muzyki pop bez wyraźnego związku z ideą prezydencji, emisja kosztownych spotów reklamowych o znikomej oglądalności czy produkcja dużej liczby gadżetów promocyjnych niskiej jakości, które szybko stały się przedmiotem krytyki ze strony mediów i opinii publicznej, które nie przyniosły spodziewanego efektu, a jedynie zwiększyły publiczne wydatki. Zmarnowano potencjał, który można było skutecznie wykorzystać do pokazania Polski, jako kraju nowoczesnego, dobrze zorganizowanego i odpowiedzialnego partnera na arenie europejskiej. W rezultacie polska prezydencja w UE zamiast stać się symbolem skuteczności i pozytywnego wpływu Polski na Unię Europejską, stała się przykładem nieudolności, braku strategicznego myślenia oraz zmarnowanej szansy na rzeczywiste wzmocnienie międzynarodowego prestiżu naszego kraju.
Miniona, polska prezydencja w Radzie Unii Europejskiej wzbudza poważne kontrowersje związane z zarządzaniem środkami publicznymi, organizacją wydarzeń oraz działaniami promocyjnymi, które przyniosły więcej szkody niż korzyści dla wizerunku naszego kraju na arenie międzynarodowej.
W związku z powyższym proszę o szczegółowe odpowiedzi na następujące pytania:
Jaki był całkowity koszt organizacji polskiej prezydencji w UE? Proszę przedstawić szczegółowy podział wydatków (infrastruktura, promocja, honoraria, logistyka).
Jakie były konkretne koszty organizacji ceremonii otwarcia, w tym związane z awariami technicznymi i błędnymi tłumaczeniami?
Ile środków publicznych przeznaczono na koncerty gwiazd muzyki pop niezwiązanych tematycznie z ideą prezydencji? Proszę o wykaz artystów oraz ich honorariów.
Jakie były koszty produkcji i emisji spotów reklamowych związanych z prezydencją oraz jaka była ich efektywność mierzona oglądalnością i oddziaływaniem?
Jaki budżet przeznaczono na gadżety promocyjne, które stały się przedmiotem krytyki medialnej? Proszę o szczegółowe zestawienie rodzajów gadżetów oraz ich cen.
Jakie były honoraria agencji reklamowych i firm PR zaangażowanych w działania promocyjne? Proszę przedstawić pełną listę firm wraz z kwotami wypłaconych środków.
Ile kosztowały błędy w dokumentach negocjacyjnych oraz kto poniósł odpowiedzialność finansową i służbową za te uchybienia?
Kto odpowiadał za ignorowanie kluczowych spotkań, takich jak te dotyczące polityki migracyjnej? Jakie były przyczyny i jakie konsekwencje wyciągnięto wobec odpowiedzialnych osób?
Jakie środki finansowe zostały zmarnowane na skutek opóźnień i błędów podczas negocjacji z Komisją Europejską? Proszę o szczegółową analizę przyczyn tych opóźnień.
Czy przeprowadzono analizę prawną i finansową skutków publicznych wypowiedzi przedstawicieli polskiego rządu, które wywołały chaos komunikacyjny?
Ile wydano na przygotowanie infrastruktury konferencyjnej, która okazała się niedostosowana do potrzeb wydarzeń prezydencji?
Czy dokonano analizy ryzyka utraty reputacji związanego z błędami organizacyjnymi oraz kompromitującymi sytuacjami podczas prezydencji?
Jakie kroki podjęto w celu uniknięcia podobnych sytuacji w przyszłości? Czy osoby odpowiedzialne za powyższe błędy poniosły konsekwencje służbowe lub finansowe?
Zgodnie z art. 115 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 193 ust. 1 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, odpowiedź na niniejszą interpelację powinna zostać udzielona w formie pisemnej nie później niż w terminie 21 dni od dnia jej otrzymania. Interpelację składam na ręce Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.
Odpowiedź Minister Adam Szłapka
24.07.2025
Odpowiedź na interpelację w sprawie polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej
Odpowiedź na interpelację nr 10608
w sprawie polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej
Odpowiadający: minister ds. Unii Europejskiej Adam Szłapka
Warszawa, 24-07-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10608 Pana Posła Grzegorza Matusiaka w sprawie polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej, uprzejmie informuję, co następuje.
W czasie sześciu miesięcy polskiego przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej podjęte zostały decyzje zwiększające w sposób istotny bezpieczeństwo w obszarze obronności, ochrony granic, cyberprzestrzeni, konkurencyjności, energii, żywności i zdrowia. Mimo narastających, budzących powszechny niepokój globalnych kryzysów, polska prezydencja zrealizowała kluczowe cele we wszystkich siedmiu wymiarach bezpieczeństwa – zewnętrznym, wewnętrznym, informacyjnym, ekonomicznym, energetycznym, żywnościowym i zdrowotnym.
Przewodnictwo Polski w Radzie Unii Europejskiej wypełniło treścią hasło „Bezpieczeństwo, Europo!”, które to stało się bezsprzecznie wspólnym celem dla krajów członkowskich Unii Europejskiej, a Polska wzmocniła swoją pozycję jednego z liderów Europy, wokół którego organizują się inne państwa, również spoza Unii Europejskiej, jak np. Wielka Brytania.
Do najważniejszych sukcesów polskiej prezydencji w zakresie szeroko rozumianego bezpieczeństwa należy zaliczyć m.in. wprowadzenie mechanizmu finansowania obronności SAFE – Security Action for Europe , który przewiduje 150 mld euro na inwestycje w sektorze obronnym, uznanie przez instytucje Unii Europejskiej Tarczy Wschód za projekt strategiczny dla bezpieczeństwa Unii, czy wprowadzenie nowych i przedłużenie dotychczasowych sankcji na Rosję. Ponadto uzgodniony został Cyber Blueprint , tj. nowy system wspólnego reagowania Unii Europejskiej na poważne ataki w cyberprzestrzeni. Podczas polskiego przewodnictwa w Radzie UE ogłoszono również Mapę drogową REPowerEU, czyli plan nieodwracalnego odejścia od importu energii z Rosji. Wynegocjowaliśmy stanowisko Rady dotyczące pakietu farmaceutycznego, który będzie pierwszą od 20 lat reformą sektora farmaceutycznego Unii Europejskiej, zwiększy dostęp pacjentów do tańszych leków i umożliwi rozwój europejskim producentom leków.
Konkurencyjność europejskich firm i przemysłu, drugi po bezpieczeństwie kluczowy cel polskiej prezydencji, stała się priorytetem dla całej Unii Europejskiej. Podczas polskiej prezydencji Unia Europejska zrealizowała na tym polu ambitny program uproszczenia i ograniczenia biurokracji w Unii – 5 pakietów uproszczeń Omnibus zwiększających konkurencyjność europejskich firm.
Warto też podkreślić nierzadko bezprecedensowe wręcz tempo prac legislacyjnych realizowanych przez instytucje unijne podczas przewodnictwa Polski w Radzie Unii Europejskiej.
Imponująca jest także liczba wydarzeń, jakie odbyły się w ciągu minionych 6 miesięcy trwania polskiej prezydencji, w tym 3 szczyty Rady Europejskiej w Brukseli, 43 posiedzenia Rad Unii Europejskiej w Brukseli i Luksemburgu oraz ponad 400 wydarzeń w Polsce, jak m.in. 22 nieformalne spotkania ministrów Unii Europejskiej na Cytadeli Warszawskiej - w Muzeum Wojska Polskiego, Kolegium Komisarzy w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku, 317 spotkań urzędniczych w Centrum Konferencyjnym PGE Narodowy oraz MWP, 8 konferencji cross-sektorowych w ramach filarów bezpieczeństwa, które odbyły się w Krakowie, Katowicach, Gdańsku, Gdyni, Poznaniu, Bydgoszczy i Rzeszowie, jak również liczne wydarzenia programu kulturalnego. Uczestnicy, obserwatorzy oraz przedstawiciele mediów polskich i zagranicznych docenili zarówno profesjonalizm organizacyjny, jak też wysoki poziom obiektów centralnych polskiej prezydencji: Cytadeli Warszawskiej – Muzeum Wojska Polskiego, Centrum Konferencyjnego PGE Narodowy, czy Europejskiego Centrum Solidarności. Decyzja o wytypowaniu w/w obiektów centralnych pozwoliła również na optymalizację kosztów.
Prezydencja Polski to również bogaty program kulturalny – w ofercie którego znalazło się aż 520 interdyscyplinarnych i powszechnie dostępnych wydarzeń w blisko 30 krajach z udziałem 1100 artystów – w symbolice dialogu, różnorodności i wspólnej pracy na rzecz przyszłości.
Odnosząc się do stawianych pytań, informuję, że budżet przyjęty dla realizacji zadania przygotowania i sprawowania przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej w pierwszej połowie 2025 r. został zaprojektowany z najwyższą starannością i myślą o wysoce efektywnym wykorzystaniu środków. Przygotowanie i realizacja zadań związanych z objęciem i sprawowaniem przez Polskę przewodnictwa w Radzie UE odbywały się w latach 2024 i pierwszej połowie 2025. Ze wstępnych danych sprawozdawczych wynika, że na ten cel w 2024 r. z rezerwy celowej poz. 62 zostało wydatkowane 60 742 tys. zł. Natomiast w ustawie budżetowej na 2025 rok przyjęte zostało 399 898 tys. zł. z czego w trybie KSE uruchomiono 339 887 tys. zł, do dziś. Z uwagi na obowiązujący okres rozliczeniowy oraz fakt zaangażowania w proces przygotowania i sprawowania przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej zróżnicowanych podmiotów, w tym również poszczególnych ministerstw, instytucji czy Stałego Przedstawicielstwa RP przy Unii Europejskiej, nie jest dziś możliwe przekazanie całkowitego kosztu organizacji, czyli sumy kosztów poniesionych przez wszystkie ww. podmioty wraz ze szczegółowym podziałem wydatków. Udzielenie wiążącej odpowiedzi w przedmiotowym zakresie będzie możliwe na koniec okresu rozliczeniowego, tj. wraz z końcem grudnia 2025 r.
W trakcie ceremonii inaugurującej prezydencję nie doszło do żadnych awarii, ani błędów w tłumaczeniach, a koszty po stronie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Teatru Wielkiego - Opera Narodowa wyniosły łącznie 586 358,88 zł.
Nie przeznaczono żadnych środków na koncerty gwiazd muzyki pop niezwiązanych tematycznie z ideą prezydencji. Polska prezydencja w Radzie Unii Europejskiej w I połowie 2025 r. była wyjątkową okazją do zaprezentowania rodzimej kultury, sztuki, historii i dziedzictwa. Poprzez wydarzenia artystyczne i wymianę kulturalną, w tym koncerty, zostały podkreślone i wzmocnione wspólne europejskie wartości, historia i tożsamość. Celem programu kulturalnego polskiej prezydencji było także skuteczne wspieranie realizacji priorytetów dyplomatycznych: bezpieczeństwa, solidarności i młodych artystów. Przykładem takich realizacji były m.in. koncerty finałowe w Poznaniu i Rzeszowie. Poznań i Międzynarodowe Targi Poznańskie, mające wyjątkowe miejsce w historii Europy, w kontekście pierwszych masowych buntów przeciwko władzom komunistycznym w czerwcu 1956 r., stały się w przeddzień rocznicy tych wydarzeń centralnym punktem programu kulturalnego prezydencji. Artyści przygotowali scenariusz podzielony na cztery sceny tematyczne: solidarność, przyroda, technologia, filozofia. Widowisko prezentowało bardzo wysoki poziom artystyczny i merytoryczny, będąc głosem jedności Europy w czasach wyzwań i zagrożeń. Tematyka koncertu organizowanego w Rzeszowie, w ramach Europejskiego Stadionu Kultury, nawiązywała z kolei do idei tworzenia sojuszy, kooperacji, koprodukcji oraz łączenia sił z innymi podmiotami i osobami, a także do budowy partnerstw międzynarodowych – tak ważnych dla bezpieczeństwa Europy i polskiej prezydencji. Na scenie spotkali się artyści polscy, z artystami ukraińskimi, białoruskimi, gruzińskimi, tworząc nowe, wspólne wykonania utworów, owocujące w przyszłości wspólnymi trasami koncertowymi, a nawet płytami. Program kulturalny prezydencji to doskonały przykład na wykorzystanie potencjału naszego kraju, jako wsparcia i przedłużenia polityki państwa. Tysiące zaangażowanych artystów, w tym gwiazdy muzyki, nie prezentowały widowiska obliczonego na prostą rozrywkę, a współdziałały przy przemyślanej misji, dyplomacji kulturalnej i wzmacnianiu polskiego soft power na arenie międzynarodowej. Dodatkowym atutem udziału gwiazd było przybliżenie idei prezydencji obywatelom i obywatelkom Polski, przedstawiając znanych im artystów, w nowych odsłonach i z nowym repertuarem, związanym z założeniami prezydencji.
Zasady komunikacji zewnętrznej sprawowania przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej, przyjęte w III kwartale 2024 r. w ramach Strategii Komunikacji, stanowiły podstawę kampanii medialnej. Kluczowe dla jej realizacji było współdziałanie z mediami o szerokim zasięgu, silnej pozycji rynkowej, zróżnicowanych grupach docelowych oraz wysokiej efektywności dotarcia do odbiorcy. Jednym z elementów działań prowadzonych w trakcie polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej było przygotowanie i emisja spotów reklamowych w wydzielonym, specjalnym bloku reklamowym na antenie Radia ZET. Spoty informowały o objęciu przez Polskę prezydencji w Radzie Unii Europejskiej oraz prezentowały priorytety naszego przewodnictwa. Zgodnie z zasadami komunikacyjnymi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach polskiej prezydencji, w żadnym ze spotów nie brały udziału osoby pełniące funkcje polityczne. Umowa obejmowała emisję dziewięciu 90-sekundowych odcinków oraz dziesięciu 30-sekundowych zapowiedzi. Materiały były nadawane przez 9 dni – w dniach roboczych, w okresie od 31 marca do 10 kwietnia 2025 r. Wszystkie spoty 90-sekundowe emitowano w specjalnych blokach tuż przed głównym serwisem informacyjnym Radia ZET. Koszt kampanii obejmującej przygotowanie oraz emisję ww. spotów reklamowych wyniósł 249 690 zł brutto. Efekty działań przekroczyły założone cele: kampania osiągnęła zasięg 6,7 mln unikalnych słuchaczy (przy zakładanych 6,4 mln) oraz 17,4 mln kontaktów ze spotami (przy zakładanych 15 mln). Całościowa ocena efektywności kampanii zostanie przeprowadzona na podstawie badania CBOS typu repeated cross-sectional study , które jest obecnie realizowane, a jego wyniki spodziewane są w sierpniu 2025 r.
Wysokiej jakości, oryginalne materiały promocyjne przewodnictwa Polski w Radzie Unii Europejskiej, powstały w drodze konkursu zorganizowanego przez Instytut Wzornictwa Przemysłowego, we współpracy z Kancelarią Prezesa Rady Ministrów. Materiały, które zyskały uznanie ze strony wysokich rangą polityków i urzędników instytucji Unii Europejskiej, czy uczestników zróżnicowanych wydarzeń polskiej prezydencji, promują wizerunek współczesnej Polski , z odniesieniami do tych elementów dziedzictwa kulturalnego, naukowego, gospodarczego, społecznego, pozytywnie wyróżniających nasz kraj na tle Europy i świata. Stanowiąc odwołanie do aktualnych trendów w sztuce użytkowej, czy ekologii, zostały wykonane według autorskich projektów polskich twórców. Krawat i apaszka „ Polish pattern ”, z naturalnego jedwabiu, łączą w sobie piękno i bogactwo polskiej tradycji hafciarskiej. Wyrazisty, ponadczasowy wzór bazuje na symbolach zaczerpniętych z różnych regionów Polski. Wykorzystane hafty, w tym: kurpiowski, kaszubski, łowicki, krakowski, biskupiński, czy haft z Górnego Śląska, tworzą wyjątkowy wzór, który reprezentuje różnorodność i bogactwo kulturowe całego kraju. Perfumy polskiej prezydencji symbolicznie nawiązują do zapachów tradycyjnie kojarzonych z Polską – bałtyckiego bursztynu nazywanego złotem Bałtyku oraz kwiatu bzu, jednego z najpopularniejszych w Polsce. Dodatkowo w pakiecie materiałów konferencyjnych znalazły się m.in. estetyczne notesy, długopisy, smycze czy bawełniane torby. Całkowity koszt upominków polskiej prezydencji wyniósł 2 140 630,00 zł (brutto).
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów nie korzystała z usług agencji reklamowych czy firm PR, celem realizacji działań promocyjnych dotyczących przygotowania i sprawowania przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej w ramach przyjętej w III kwartale 2024 r. Strategii Komunikacji. Całość działań komunikacyjnych, prowadzonych przez KPRM, zrealizowana została przez Wydział Informacji i Promocji Departamentu Przygotowania i Sprawowania Przewodnictwa w Radzie UE.
W ramach realizacji programu polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej w Warszawie w okresie od stycznia do końca czerwca br. odbywały się liczne, zróżnicowane spotkania, w tym 22 nieformalne spotkania ministrów UE, a także inne spotkania wysokiego szczebla w gronie UE27 oraz 317 spotkań niższego szczebla (tzw. spotkań urzędniczych i eksperckich). Kierując się wytycznymi Sekretariatu Generalnego Rady Unii Europejskiej, wybrano z myślą o ww. spotkaniach organizowanych przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów dwa obiekty centralne polskiej prezydencji: Cytadelę Warszawską – Muzeum Wojska Polskiego oraz PGE Narodowy. Ponadto, w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku miało miejsce spotkanie Rady Ministrów z Kolegium Komisarzy Unii Europejskiej, które odbyło się 6-7 lutego 2025 r. Muzeum Wojska Polskiego jest nowoczesnym pawilonem, który wykorzystuje najnowsze możliwości techniczne i rozwiązania architektoniczne. Nawiązuje jednocześnie do historii Polski i dialogu z kulturą z jednej strony, a z drugiej do historycznych form i polskich tradycji wojskowych. PGE Narodowy im. Kazimierza Górskiego to największy stadion w Polsce oraz jedna z najnowocześniejszych aren wielofunkcyjnych w Europie, która posiada największe w Warszawie centrum konferencyjne oraz przestronne powierzchnie biurowo-handlowe. Europejskie Centrum Solidarności to nie tylko nowoczesna instytucja kultury, która utrwala pamięć o naszym największym sukcesie obywatelskim – zwycięstwie Solidarności. To również obiekt posiadający audytorium o powierzchni 483 m2, które z powodzeniem pełni funkcję sali konferencyjnej, wyposażonej w nowoczesne systemy prezentacji, nagłośnienia i oświetlenia.
Koszt najmu obiektów i przygotowania infrastruktury konferencyjnej w przypadku Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku wyniósł 1.036.708,38 zł, Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie 41.137.846,56 zł, a w PGE Narodowy w Warszawie 13.953.240,54 zł.
Konkludując, polska prezydencja zrealizowała kluczowe cele we wszystkich 7 wymiarach bezpieczeństwa: zewnętrznym, wewnętrznym, informacyjnym, ekonomicznym, energetycznym, żywnościowym i zdrowotnym. Swoją aktywną postawą, Polska, jako państwo członkowskie Unii Europejskiej, konstruktywnie wpływała na kierunek rozwoju Unii Europejskiej, a polskie przewodnictwo w Radzie Unii Europejskiej przyniosło istotny walor wizerunkowy, budujący postrzeganie naszego kraju jako ważnego aktora polityki Unii Europejskiej.
Z poważaniem
Adam Szłapka