Interpelacja w sprawie zniesienia ograniczenia liczby kadencji w wyborach na urząd wójta, burmistrza oraz prezydenta miasta

Interpelacja w sprawie zniesienia ograniczenia liczby kadencji w wyborach na urząd wójta, burmistrza oraz prezydenta miasta Interpelacja nr 10546 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie zniesienia ograniczenia liczby kadencji w wyborach na urząd wójta, burmistrza oraz prezydenta miasta Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski Data wpływu: 25-06-2025 Gniezno, 25 czerwca 2025 r. Szanowny Panie Ministrze, w imieniu środowisk samorządowych zwracam się w sprawie zniesienia ograniczenia liczby kadencji w wyborach na urząd wójta, burmistrza oraz prezydenta miasta. Obowiązujące obecnie przepisy, uniemożliwiające kandydowanie po dwóch kolejnych kadencjach w tej samej jednostce samorządu terytorialnego nie znajdują uzasadnienia w standardach demokratycznego państwa prawnego. Co więcej, ograniczają one prawa obywateli oraz swobodę wyboru liderów lokalnych. Wprowadzone w 2018 roku rozwiązanie pozbawia społeczności lokalne prawa do powierzenia mandatu osobom, które wcześniej sprawowały funkcje wójtów, burmistrzów czy prezydentów miast. Zakaz ten narusza fundamentalną zasadę równości wobec prawa, ograniczając możliwość wyboru tych osób, które zyskały zaufanie mieszkańców oraz wykazały się skutecznością i zaangażowaniem w rozwój gmin i miast. Ponadto, przepis ten godzi w zasadę suwerenności narodu oraz wolności wyborów, które są fundamentem ustroju demokratycznego. Ograniczenie kadencyjności nie zostało poparte rzetelną analizą jego wpływu na funkcjonowanie jednostek samorządu terytorialnego ani potwierdzone wynikami badań naukowych. Brakuje dowodów, które wskazywałyby na realny związek pomiędzy wprowadzeniem limitu kadencji a wzrostem przejrzystości, efektywności czy skuteczności działań władz lokalnych. W praktyce zakaz ten może prowadzić do przerwania ciągłości realizacji strategii rozwoju, utraty wiedzy i doświadczenia zdobytego przez liderów oraz osłabienia mechanizmów współpracy w społecznościach lokalnych. W ocenie środowisk samorządowych, demokratyczny wybór władz lokalnych to podstawowe prawo mieszkańców. Obywatele powinni mieć prawo do decydowania, komu powierzają swoją reprezentację - bez narzucania arbitralnych ograniczeń, które nie znajdują oparcia w konstytucyjnych wartościach. Skuteczne zarządzanie jednostką samorządu terytorialnego opiera się na współpracy, wzajemnym zaufaniu i poszanowaniu wyboru społeczności. Dlatego ograniczenia kadencyjności stanowią nieuzasadnioną przeszkodę w procesie samostanowienia wspólnot lokalnych. Stowarzyszenie „Rzeczpospolita Samorządna" stoi na stanowisku, że przyszłość lokalnych wspólnot powinna opierać się na rzeczywistym współdecydowaniu, a nie odgórnych barierach, które odbierają społecznościom prawo do wyboru. Apelują o uchylenie przepisu art. 11 § 5 Kodeksu wyborczego i przywrócenie pełni biernego prawa wyborczego dla wszystkich kandydatów. Zniesienie ograniczenia kadencyjności przyczyni się do umocnienia zasad samorządności, zwiększy zaangażowanie obywateli w życie publiczne oraz pozwoli kontynuować i rozwijać przedsięwzięcia ważne dla mieszkańców. Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytanie: Czy są planowane lub już prowadzone prace nad zmianą przepisów dotyczącą zniesienia ograniczenia liczby kadencji w wyborach na urząd wójta, burmistrza oraz prezydenta miasta? Z wyrazami szacunku Poseł Tadeusz Tomaszewski

Odpowiedź na interpelację w sprawie zniesienia ograniczenia liczby kadencji w wyborach na urząd wójta, burmistrza oraz prezydenta miasta Odpowiedź na interpelację nr 10546 w sprawie zniesienia ograniczenia liczby kadencji w wyborach na urząd wójta, burmistrza oraz prezydenta miasta Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański Warszawa, 22-07-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 10546 Pana Posła Tadeusza Tomaszewskiego w sprawie zniesienia ograniczenia liczby kadencji w wyborach na urząd wójta, burmistrza oraz prezydenta miasta , uprzejmie przedstawiam co następuje. Niewątpliwie kwestie dotyczące dwukadencyjności organów wykonawczych gmin są niezwykle istotne dla samorządów, jednak w przestrzeni publicznej pojawiają się przeciwstawne opinie i argumenty, co potwierdziła m.in. debata o zniesieniu dwukadencyjności wójta, burmistrza i prezydenta miasta przeprowadzona 18 listopada 2024 r. podczas posiedzenia Komisji Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej Senatu RP. Należy również zwrócić uwagę, że wprowadzenie przedmiotowych zmian wiąże się z nowelizacją Kodeksu wyborczego [1] (uchylenie art. 11 § 4). Podkreślenia wymaga, że sprawy wyborów, a zwłaszcza ściśle z nimi związane kwestie dotyczące praw wyborczych, pozostają poza sferą działania administracji rządowej. Zagadnienia odnoszące się do wyborów do organów jednostek samorządu terytorialnego, konstytucyjnych organów państwa, ze względu na ich charakter, zwyczajowo stanowią domenę Sejmu RP i Senatu RP, które to wielokrotnie dokonywały oceny ww. regulacji, a także występowały ze stosownymi inicjatywami. Należy pamiętać, że podjęcie działań mających na celu ewentualne zniesienie ograniczenia kadencyjności wymaga przeprowadzenia szczegółowej analizy i szerokiej debaty przede wszystkim ze środowiskami samorządowymi. Obecnie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji nie prowadzi prac legislacyjnych w omawianym zakresie. Z poważaniem z up. Tomasz Szymański Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 365).