Interpelacja w sprawie nielegalnej imigracji

Interpelacja w sprawie nielegalnej imigracji Interpelacja nr 10502 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie nielegalnej imigracji Zgłaszający: Artur Szałabawka Data wpływu: 24-06-2025 Szanowny Panie Ministrze, w piątkowy wieczór, 20 czerwca bieżącego roku, mieszkańcy szczecińskiego Pogodna zgłosili na Policję, że przy ul. Adama Mickiewicza zakłócany jest spokój i porządek publiczny. Obawy mieszkańców były tym bardziej uzasadnione, ponieważ ich źródłem była liczna grupa młodych mężczyzn pochodzenia afrykańskiego, która nagle pojawiła się w tej, słynącej ze spokoju, części stolicy województwa zachodniopomorskiego. Po przyjeździe patrolu Policji okazało się, że osoby zakłócające porządek, nie posiadały dowodów tożsamości przekazując policjantom jedynie pojedyncze kartki, które jednoznacznie potwierdzały, że przybysze dopiero od niedawna znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto, jak się okazało - żadna z legitymowanych osób nie władała językiem angielskim, co tym bardziej wzbudza obawy, co do możliwości rzetelnej weryfikacji pochodzenia tych osób. Pomimo przyczyny wezwania i obaw mieszkańców, co do dalszego postępowania tych intruzów, decyzją policjantów - grupa ta została jedynie spisana przez patrol, a następnie zwolniona. Podczas interwencji okazało się, że krajem pochodzenia omawianej grupy jest Somalia. Zgłaszanie tego typu zdarzeń przez mieszkańców jest szczególnie godne podziwu, ponieważ doskonale znamy wiele tragicznych finałów wydarzeń w krajach Europy Zachodniej, w których uczestniczyli imigranci z krajów afrykańskich. W związku z powyższym, zwracam się z następującymi pytaniami: W jaki sposób i na podstawie jakich dokumentów, te osoby trafiły do Szczecina? Czy Straż Graniczna potwierdza dostarczanie nielegalnych imigrantów do Szczecina i w jaki sposób, ta grupa przedostała się do miasta – drogę lądową czy wodną? Na podstawie jakich i na ile wiarygodnych dokumentów, te osoby zostały weryfikowane? Skoro osoby nie zostały zatrzymane przez Policję, czy znane jest miejsce przebywania tych osób na terenie Szczecina? Czy osoby te zostały zweryfikowane pod kątem ich przeszłości kryminalnej w kraju ich pochodzenia? W jaki sposób monitorowane jest stacjonowanie tej grupy na terenie Polski? W kontekście powtarzających się podobnych wydarzeń w całym kraju, czy mieszkańcy Szczecina mogą czuć się bezpiecznie we własnym mieście? Ile w Szczecinie, w ciągu ostatnich dwóch lat, miało miejsce interwencji policyjnych, których powodem byli nielegalni imigranci? Jakie zostały podjęte kroki, w celu przeciwdziałania zdarzeniom tego typu?

Odpowiedź na interpelację w sprawie nielegalnej imigracji Odpowiedź na interpelację nr 10502 w sprawie nielegalnej imigracji Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 30-07-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 10502 Pana Posła Artura Szałabawki w sprawie nielegalnej imigracji , uprzejmie przedstawiam następujące informacje. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że obecny Rząd Rzeczypospolitej Polskiej (RP) od początku przejęcia odpowiedzialności za sprawy naszego państwa podjął stanowcze działania w celu powstrzymania nielegalnej migracji i ograniczenia skali migracji legalnej. Przywrócenie kontroli i zapewnienie bezpieczeństwa to naczelna zasada strategii migracyjnej tego Rządu. W związku z presją migracyjną na granicy z Białorusią, która została sztucznie wykreowana przez władze Białorusi jako element działań hybrydowych, mających na celu destabilizację Polski i innych Państw Członkowskich Unii Europejskiej, Rząd RP podejmuje systemowe działania zmierzające do ograniczania i zapobiegania nielegalnej migracji. Najważniejsze z nich, to modernizacja istniejącej bariery oraz budowa zabezpieczenia elektronicznego na granicy z Białorusią. W latach 2024-2025 wzmocniono barierę fizyczną dodatkowymi poziomymi elementami, które wydłużają czas jej pokonania i zapewnią brak możliwości rozginania elementów pionowych bariery. Zmodernizowano barierę elektroniczną m.in. poprzez zamontowanie dodatkowej linii kamer do obserwacji bariery oraz dodatkowych punktów kamerowych do zabezpieczenia przepustów wodnych. Zakończono budowę bariery elektronicznej na odcinku rzek Świsłocz i Istoczanka oraz na odcinku rzeki Bug. Aktualnie trwa realizacja dwóch inwestycji związanych z modernizacją drogi technicznej oraz budową wież obserwacyjnych. Od dnia 13 czerwca 2024 r. została ustanowiona czasowa strefa buforowa na obszarach przyległych do granicy z Białorusią. Wprowadzony zakaz przyczynia się do zwiększenia poziomu bezpieczeństwa w rejonie objętym zakazem przebywania oraz ułatwia prowadzenie działań w ochronie granicy państwowej, zapewniając służbom realizującym zadania w tym rejonie tzw. bufor o odpowiedniej szerokości, na obszarze którego nie mogą przebywać osoby nieuprawnione. Wzmocniona została koordynacja działań pomiędzy służbami mundurowymi wykonującymi czynności na granicy polsko-białoruskiej. Utworzono m.in. Centrum Operacyjne, do zadań którego należy koordynowanie i ustalanie działań funkcjonariuszy Straży Granicznej, Policji oraz żołnierzy Sił Zbrojnych RP, a także zapewnienie wymiany informacji pomiędzy tymi służbami. Ponadto od 27 marca 2025 r. na granicy państwowej z Białorusią wprowadzono czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w RP [1] . Istotą czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej jest to, że w czasie i miejscu jego stosowania organ Straży Granicznej nie będzie przyjmował wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej od cudzoziemców próbujących przekroczyć granicę, z wyjątkiem cudzoziemców uwzględnionych w grupach wrażliwych. Natomiast od 7 lipca br. przywrócono tymczasową kontrolę graniczną osób przekraczających granicę państwową z Republiką Federalną Niemiec oraz z Republiką Litewską [2] . Wprowadzone rozwiązania radykalnie ograniczyły liczbę nielegalnej migracji na granicy z Republiką Federalną Niemiec. W 2023 r. odnotowano około 12 tys. nielegalnych przekroczeń granicy polsko-niemieckiej przez cudzoziemców z historią podróży przez Białoruś, podczas gdy w 2024 r. było ich około 5 tys., co stanowi spadek o prawie 60% względem 2023 r., natomiast w okresie od 1 stycznia do 20 lipca br. – tylko około 950. Od początku 2024 r. Rząd RP prowadzi także konsekwentne działania mające na celu usunięcie istniejących wcześniej luk oraz nadużyć i uszczelnienie polityki migracyjnej, które przynoszą realne efekty. Po pierwsze wyeliminowane zostały nadużycia w ramach systemu wizowego skutkujące wydawaniem wiz cudzoziemcom, którzy korzystali z nich w sposób niezgodny z deklarowanym celem, wyłącznie w celu przedostania się do Polski lub przez Polskę do innych państw strefy Schengen, składając się na przebiegający przez Polskę strumień niekontrolowanej migracji. Rząd zreformował system wydawania zezwoleń na pracę dla cudzoziemców, w przypadkach, których wcześniej w żaden sposób nie weryfikowano czy zezwolenia takie są wydawane dla pozoru i nie sprawdzano rzetelności pracodawców. Z kolei ustawą z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej [3] wprowadzono wymagania w zakresie lepszej weryfikacji oraz odmowy wydania zezwolenia pracodawcom nierealizującym obowiązków w zakresie ubezpieczenia społecznego lub przekraczającym limit zatrudnienia cudzoziemców. Eliminowane są również nieuczciwe agencje zatrudnienia zaangażowane w proceder legalizacji wjazdu i pobytu cudzoziemców poprzez wprowadzenie kryterium prowadzenia działalności przez co najmniej 2 lata przed rozpoczęciem pośrednictwa w odniesieniu do cudzoziemców. Ponadto uszczelniony został system wizowy w zakresie wiz edukacyjnych poprzez doprecyzowanie przesłanek odmowy zatwierdzenia podmiotów prowadzących studia w celu przyjmowania cudzoziemców oraz objęcie zatwierdzeniami grup akademickich uczelni niepublicznych. W ramach procedury wydawania wizy konsulowie posiadają narzędzia prawne do szczegółowej weryfikacji czy nie występuje ryzyko nadużycia przyjazdu dla takich celów jak turystyka, biznes, studia czy odwiedziny rodziny, a także weryfikują stabilność sytuacji ekonomicznej cudzoziemców na podstawie szeregu obiektywnych kryteriów. Wszystkie te działania wpłynęły na spadek liczby wydanych wiz, który dobrze obrazuje skalę nadużyć – w pierwszym kwartale bieżącego roku wydano 43% mniej wiz niż w analogicznym okresie 2023 r. i o 53% mniej niż w 2022 r. W tych latach średnio połowa wydanych wiz mogła więc być wydawana cudzoziemcom, których głównym celem było nadużycie systemu wizowego i obejście przepisów prawa, a w znacznej części przypadków dalszej nielegalnej migracji. Jednocześnie należy wskazać, że w dniu 15 października 2024 r. Rada Ministrów przyjęła dokument pn. „Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025-2030” [4] . Podstawowym założeniem Strategii migracyjnej jest stworzenie ram odpowiedzialnego zarządzania procesami migracyjnymi, pozwalających na zapewnienie bezpieczeństwa mieszkańcom Polski. Należy podkreślić, że Strategia przyjmuje nadrzędny priorytet bezpieczeństwa rozumiany jako zobowiązanie dla działań państwa na wszystkich poziomach, tak aby dokonujące się procesy migracyjne były szczegółowo regulowane i pozostawały pod kontrolą zarówno w zakresie celu przyjazdu, skali napływu, jak i państw pochodzenia cudzoziemców. Określenie zasad dostępu do terytorium Polski pozostaje w gestii Rządu Rzeczypospolitej Polskiej, przy jednoczesnym uwzględnieniu zobowiązań wynikających z członkostwa Polski w Unii Europejskiej, a w szczególności w strefie Schengen. Przedmiotowe zasady są regulowane w ramach polityki wizowej oraz procedur legalizacji pobytu cudzoziemców. Oba wymienione procesy są ze sobą ściśle związane, a ich celem jest niedopuszczanie do wjazdu i pobytu w Polsce osób niepożądanych. Należy podkreślić, że cudzoziemcy, którym zostanie udowodnione postępowanie sprzeczne z polskim prawem, będą podlegać powrotom przymusowym do państw ich pochodzenia. Pragnę jednocześnie wskazać, że nad bezpieczeństwem społeczności lokalnych czuwają odpowiednie służby i instytucje państwowe, w tym w szczególności Policja i Straż Graniczna, które działają na podstawie i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Należy również wskazać, że w celu zwiększenia bezpieczeństwa mieszkańców regionów przygranicznych zintensyfikowano realizację zadań Straży Granicznej związanych z czynnościami kontrolno-weryfikacyjnymi oraz zaplanowano dodatkowe patrole, zarówno samodzielne, jak i przy współpracy służb współdziałających, tj. Policji, Żandarmerii Wojskowej oraz Krajowej Administracji Skarbowej. Ponadto 28 maja 2025 r. I Zastępca Komendanta Głównego Policji nadinsp. Roman Kuster polecił komendantom wojewódzkim Policji w Gorzowie Wielkopolskim, Szczecinie i we Wrocławiu: zintensyfikować działania prewencyjne na terenie przygranicznym, w szczególności w rejonie przejść granicznych z Republiką Federalną Niemiec; planować do służby odpowiednio większe niż dotychczas siły i środki z uwagi na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa w ww. rejonie; bezzwłocznie reagować na ewentualne naruszenie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ponadto, odnosząc się do kwestii bezpieczeństwa mieszkańców Szczecina, uprzejmie informuję, że ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych, jak również wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, należą do podstawowych zadań Policji. Należy wskazać, że w każdym przypadku uzyskania informacji lub ujawnienia treści mogących stanowić znamiona czynów zabronionych bądź w przypadku możliwego zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego, funkcjonariusze Policji podejmują stosowne, przewidziane przepisami prawa, czynności zmierzające do ochrony życia lub zdrowia. Natomiast w odniesieniu do interwencji policyjnej, o której mowa w niniejszej interpelacji, przeprowadzonej 20 czerwca 2025 r. w Szczecinie, uprzejmie informuję, że funkcjonariusze Policji dokonali legitymowania wskazanych osób oraz potwierdzili legalność ich pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 marca 2025 r. w sprawie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie art. 33a ust. 5 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 223 i 389). Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2025 r. (Dz. U. poz. 992) ograniczenie zostało przedłużone na kolejne 60 dni (od 25 lipca br.). [2] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 lipca 2025 r. w sprawie przywrócenia tymczasowo kontroli granicznej osób przekraczających granicę państwową stanowiącą granicę wewnętrzną , Dz. U. poz. 876 [3] Dz. U. poz. 621. [4] Przyjęta uchwałą nr 120 Rady Ministrów z dnia 15 października 2024 r. Zwana dalej: Strategia