Interpelacja w sprawie zakwaterowania cudzoziemców w domu dziecka bez potwierdzenia ich wieku i tożsamości

Interpelacja w sprawie zakwaterowania cudzoziemców w domu dziecka bez potwierdzenia ich wieku i tożsamości Interpelacja nr 10463 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie zakwaterowania cudzoziemców w domu dziecka bez potwierdzenia ich wieku i tożsamości Zgłaszający: Bartosz Józef Kownacki Data wpływu: 23-06-2025 Szanowny Panie Ministrze, zgodnie z informacjami opublikowanymi przez portal DoRzeczy.pl w dniu 19 czerwca 2025 r. w jednej z mazowieckich placówek opiekuńczo-wychowawczych miało dojść do zakwaterowania grupy cudzoziemców, którzy deklarowali się jako osoby niepełnoletnie, lecz – według relacji pracowników, opiekunów i dziennikarzy – mieli wyraźne cechy dorosłych mężczyzn zarówno fizyczne, jak i językowe. W dodatku, według relacji medialnych, nie potwierdzono ich tożsamości ani nie przeprowadzono skutecznej procedury weryfikacji wieku przed umieszczeniem ich w placówce przeznaczonej dla dzieci. Zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym dzieci przebywające w domach dziecka powinny być objęte szczególną ochroną zarówno ze względu na ich sytuację życiową, jak i fakt przebywania pod bezpośrednią pieczą państwa. Umieszczanie w takim środowisku dorosłych, nieznanego pochodzenia i niezweryfikowanego wieku, budzi poważne wątpliwości z punktu widzenia bezpieczeństwa, dobra dzieci, a także ochrony interesu publicznego. W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: 1. Czy ministerstwo posiada wiedzę o przypadku zakwaterowania osób o niepotwierdzonej tożsamości i wieku w placówce opiekuńczo-wychowawczej na Mazowszu, o którym informuje portal DoRzeczy.pl? 2. Która instytucja podjęła decyzję o skierowaniu cudzoziemców do placówki opiekuńczej przeznaczonej dla dzieci mimo braku weryfikacji ich wieku i danych osobowych? 3. Czy w momencie umieszczenia tych osób przeprowadzono badania lekarskie lub procedury służące wiarygodnemu ustaleniu ich wieku (np. badanie nadgarstka lub zębów)? Jeśli nie, dlaczego? 4. Jakie środki bezpieczeństwa zostały podjęte wobec dzieci, które przebywały w tej samej placówce? 5. Czy procedury stosowane przez Straż Graniczną i Urząd do Spraw Cudzoziemców dopuszczają możliwość zakwaterowania osób nieletnich, co do których istnieją poważne wątpliwości dotyczące ich wieku, w placówkach dla dzieci – bez skutecznej i natychmiastowej weryfikacji ich danych? 6. Czy MSWiA zamierza zmienić procedury postępowania w tego typu przypadkach, aby w przyszłości nie dopuszczać do sytuacji narażania dzieci na kontakt z dorosłymi o nieustalonej tożsamości? Proszę o pilne i szczegółowe odniesienie się do powyższych pytań. Sprawa ma charakter publiczny i dotyczy podstawowych zasad funkcjonowania państwa prawa oraz bezpieczeństwa dzieci pozostających pod opieką instytucji państwowych.

Odpowiedź na interpelację w sprawie zakwaterowania cudzoziemców w domu dziecka bez potwierdzenia ich wieku i tożsamości Odpowiedź na interpelację nr 10463 w sprawie zakwaterowania cudzoziemców w domu dziecka bez potwierdzenia ich wieku i tożsamości Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk Warszawa, 14-07-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 10463 Pana Posła Bartosza Józefa Kownackiego w sprawie zakwaterowania cudzoziemców w domu dziecka bez potwierdzenia ich wieku i tożsamości , uprzejmie przedstawiam poniższe informacje. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z ustawą z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej [1] organ Straży Granicznej (SG), który przyjął od małoletniego deklarację zamiaru złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, występuje do sądu opiekuńczego właściwego ze względu na miejsce pobytu małoletniego z wnioskiem o ustanowienie kuratora do reprezentowania małoletniego w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej, przekazania do innego Państwa Członkowskiego na podstawie rozporządzenia nr 604/2013 [2] , udzielenia pomocy socjalnej oraz udzielenia pomocy w dobrowolnym powrocie do kraju pochodzenia. Sąd ustanawia kuratora niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 3 dni. Wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej w imieniu małoletniego może zostać złożony przez kuratora albo przedstawiciela organizacji międzynarodowej lub pozarządowej zajmującej się udzielaniem pomocy cudzoziemcom, w tym pomocy prawnej, jeżeli na podstawie indywidualnej oceny sytuacji małoletniego bez opieki dana organizacja uzna, że małoletni może potrzebować ochrony. Organ, który przyjął deklarację małoletniego bez opieki o zamiarze złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej lub wniosek małoletniego bez opieki o udzielenie ochrony międzynarodowej, albo któremu inne Państwo Członkowskie przekazało małoletniego bez opieki na podstawie rozporządzenia nr 604/2013, doprowadza małoletniego bez opieki do rodziny zastępczej zawodowej, pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego lub placówki opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego. Z informacji przekazanej przez SG, w odniesieniu do zdarzenia opisanego w niniejszej interpelacji, wynika, że w placówce opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego w Skierniewicach zostało umieszczonych trzech małoletnich cudzoziemców bez opieki, deklarujących chęć ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP. Jeden z nich to siedemnastoletni obywatel Iranu, posiadający paszport, dwóch pozostałych to obywatele Gwinei, którzy nie posiadali dokumentów – i deklarowali wiek: jeden 15 a drugi 17 lat. Wobec obydwu zostało przeprowadzone badanie RTG nadgarstka, które potwierdziło deklarowany wiek. Cudzoziemcy zostali umieszczeni w placówce na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Skierniewicach. Jednocześnie należy wskazać, że obowiązek placówki opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego dotyczący przyjęcia dziecka doprowadzonego przez Policję lub SG wynika z przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej [3] , która pozostaje w zakresie kompetencji Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Odnosząc się do kwestii związanych z określaniem wieku osoby podającej się za małoletnią informuję, że właściwe oszacowanie wieku jest konieczne dla zagwarantowania odpowiednich praw cudzoziemca w trakcie prowadzenia postępowania w sprawie udzielenia mu ochrony na terytorium RP oraz postępowania w sprawie zobowiązania do powrotu, którego istotnymi elementami są identyfikacja cudzoziemca, jak i zabezpieczenie cudzoziemca na potrzeby realizacji decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu poprzez umieszczenie osoby w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców. Tryb postępowania w omawianej materii został określony w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach [4] wskazując, że badania lekarskie mogą być przeprowadzone w przypadku, gdy ustalenie rzeczywistego wieku cudzoziemca nie jest możliwe w sposób niebudzący wątpliwości na podstawie dokumentacji dotyczącej jego identyfikacji. Stąd też, w przypadku wątpliwości dotyczących wieku cudzoziemca, który podaje się za osobę małoletnią i nie dysponuje odpowiednimi dokumentami, poddaje się go – za jego zgodą lub za zgodą jego przedstawiciela ustawowego – odpowiednim badaniom lekarskim ukierunkowanym na ocenę wieku biologicznego. Wyniki badań lekarskich wskazują wiek biologiczny danej osoby wraz z określeniem granicy błędu. Należy zaznaczyć, że do chwili ustalenia rzeczywistego wieku cudzoziemca, osobę podającą swój wiek poniżej 18 lat traktuje się jako małoletnią – zgodnie z zasadą domniemania małoletniości. W przypadku, gdy po przeprowadzeniu badania lekarskiego nadal istnieją wątpliwości co do rzeczywistego wieku cudzoziemca, również traktuje się go jako małoletniego. Jednocześnie należy wskazać, że badanie lekarskie w sposób obiektywny stwierdza rzeczywisty wiek osoby badanej z minimalną granicą błędu. Przedstawiając powyższe warto nadmienić, że Urząd do Spraw Cudzoziemców (UdsC) nie uczestniczy w doprowadzaniu małoletnich cudzoziemców bez opieki do placówek opiekuńczo-wychowawczych. Natomiast pozostaje właściwy w zakresie finansowania kosztów pobytu małoletniego w rodzinie zastępczej zawodowej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego lub placówce opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego oraz kosztów opieki medycznej. Zgodnie bowiem z art. 63 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej , koszty pobytu małoletniego bez opieki w rodzinie zastępczej zawodowej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego lub placówce opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego oraz koszty opieki medycznej, od dnia złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej do zakończenia postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej decyzją ostateczną, są finansowane z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych, ze środków będących w dyspozycji Szefa UdsC. Z kolei informacje o umieszczeniu małoletnich ubiegających się o udzielenie ochrony na terytorium RP w placówkach opiekuńczo-wychowawczych UdsC może otrzymać od SG, bezpośrednio z placówki lub na etapie przekazania wniosku małoletniego o udzielenie ochrony na terytorium RP do Szefa UdsC. Z poważaniem z up. Maciej Duszczyk Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2025 r. poz. 223, z późn. zm. [2] rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca ( Dz. Urz. EU. L Nr 180, str. 31). [3] Dz. U. z 2024 r. poz. 49. [4] Dz. U. z 2024 r. poz. 769, z późn. zm.