Interpelacja w sprawie obecności grupy migrantów z Somalii na terenie miasta Szczecin oraz braku reakcji ze strony służb państwowych

Interpelacja w sprawie obecności grupy migrantów z Somalii na terenie miasta Szczecin oraz braku reakcji ze strony służb państwowych Interpelacja nr 10447 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie obecności grupy migrantów z Somalii na terenie miasta Szczecin oraz braku reakcji ze strony służb państwowych Zgłaszający: Dariusz Matecki Data wpływu: 21-06-2025 W piątek 20 czerwca 2025 roku w godzinach wieczornych, na ulicy Mickiewicza 138 w Szczecinie, doszło do sytuacji wywołującej uzasadniony niepokój społeczny. Od około godziny 19:00 do 23:40 w jednym miejscu przebywała kilkunastoosobowa grupa głośno zachowujących się osób, które – według moich własnych obserwacji – były obywatelami Somalii. Żaden z nich nie mówił po angielsku. Posiadali w rękach dokumenty sugerujące, że niedawno przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na miejsce została wezwana Policja, która – według dostępnych relacji i mojej obecności – ograniczyła się jedynie do spisania tych osób, a następnie pozwoliła im odejść pomimo ewidentnego zakłócania porządku publicznego. W związku z powyższym kieruję do Pana Ministra następujące pytania: Kim były osoby przebywające 20 czerwca 2025 roku w godzinach wieczornych przy ul. Mickiewicza 138 w Szczecinie? Na jakiej podstawie prawnej znajdują się one na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej? Czy osoby te ubiegają się o status uchodźcy, posiadają wizę pracowniczą, czy inny tytuł pobytowy? Czy Straż Graniczna oraz inne służby nadzorujące ruch migracyjny posiadają wiedzę o miejscu ich zakwaterowania i źródle ich obecności w Polsce? Kto odpowiada za sprowadzenie tych osób do Szczecina – czy są to agencje pracy, organizacje pozarządowe czy też ośrodki rządowe? Czy osoby te były uprzednio notowane w związku z jakimikolwiek incydentami na terenie Polski lub krajów strefy Schengen? Dlaczego nie podjęto działań mających na celu ich weryfikację i ewentualne przewiezienie do ośrodków dla cudzoziemców? Czy obecna polityka migracyjna zakłada obecność grup nieasymilujących się na terenach miejskich bez nadzoru? Tego typu sytuacje wymagają natychmiastowego wyjaśnienia. W obecnej sytuacji bezpieczeństwa państwa i jego obywateli nie może być miejsca na jakiekolwiek zaniedbania. Wydarzenia takie jak tragedia w Toruniu pokazują, że brak nadzoru nad niekontrolowaną migracją niesie poważne ryzyko dla porządku publicznego i bezpieczeństwa mieszkańców.

Odpowiedź na interpelację w sprawie obecności grupy migrantów z Somalii na terenie miasta Szczecin oraz braku reakcji ze strony służb państwowych Odpowiedź na interpelację nr 10447 w sprawie obecności grupy migrantów z Somalii na terenie miasta Szczecin oraz braku reakcji ze strony służb państwowych Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 31-07-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 10447 Pana Posła Dariusza Mateckiego w sprawie obecności grupy migrantów z Somalii na terenie miasta Szczecin oraz braku reakcji ze strony służb państwowych , uprzejmie przedstawiam następujące informacje. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że obecny Rząd Rzeczypospolitej Polskiej od początku przejęcia odpowiedzialności za sprawy naszego państwa podjął stanowcze działania w celu powstrzymania nielegalnej migracji i ograniczenia skali migracji legalnej. Przywrócenie kontroli i zapewnienie bezpieczeństwa to naczelna zasada strategii migracyjnej tego Rządu. W związku z presją migracyjną na granicy z Białorusią, która została sztucznie wykreowana przez władze Białorusi jako element działań hybrydowych, mających na celu destabilizację Polski i innych Państw Członkowskich Unii Europejskiej, Rząd RP podejmuje systemowe działania zmierzające do ograniczania i zapobiegania nielegalnej migracji. Najważniejsze z nich, to modernizacja istniejącej bariery oraz budowa zabezpieczenia elektronicznego na granicy z Białorusią. W latach 2024-2025 wzmocniono barierę fizyczną dodatkowymi poziomymi elementami, które wydłużają czas jej pokonania i zapewnią brak możliwości rozginania elementów pionowych bariery. Zmodernizowano barierę elektroniczną m.in. poprzez zamontowanie dodatkowej linii kamer do obserwacji bariery oraz dodatkowych punktów kamerowych do zabezpieczenia przepustów wodnych. Zakończono budowę bariery elektronicznej na odcinku rzek Świsłocz i Istoczanka oraz na odcinku rzeki Bug. Aktualnie trwa realizacja dwóch inwestycji związanych z modernizacją drogi technicznej oraz budową wież obserwacyjnych. Od dnia 13 czerwca 2024 r. została ustanowiona czasowa strefa buforowa na obszarach przyległych do granicy z Białorusią. Wprowadzony zakaz przyczynia się do zwiększenia poziomu bezpieczeństwa w rejonie objętym zakazem przebywania oraz ułatwia prowadzenie działań w ochronie granicy państwowej, zapewniając służbom realizującym zadania w tym rejonie tzw. bufor o odpowiedniej szerokości, na obszarze którego nie mogą przebywać osoby nieuprawnione. Wzmocniona została koordynacja działań pomiędzy służbami mundurowymi wykonującymi czynności na granicy polsko-białoruskiej. Utworzono m.in. Centrum Operacyjne, do zadań którego należy koordynowanie i ustalanie działań funkcjonariuszy Straży Granicznej, Policji oraz żołnierzy Sił Zbrojnych RP, a także zapewnienie wymiany informacji pomiędzy tymi służbami. Ponadto od 27 marca 2025 r. na granicy państwowej z Białorusią wprowadzono czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w RP [1] . Istotą czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej jest to, że w czasie i miejscu jego stosowania organ Straży Granicznej nie będzie przyjmował wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej od cudzoziemców próbujących przekroczyć granicę, z wyjątkiem cudzoziemców uwzględnionych w grupach wrażliwych. Natomiast od 7 lipca br. przywrócono tymczasową kontrolę graniczną osób przekraczających granicę państwową z Republiką Federalną Niemiec oraz z Republiką Litewską [2] . Wprowadzone rozwiązania radykalnie ograniczyły liczbę nielegalnej migracji na granicy z Republiką Federalną Niemiec. W 2023 r. odnotowano około 12 tys. nielegalnych przekroczeń granicy polsko-niemieckiej przez cudzoziemców z historią podróży przez Białoruś, podczas gdy w 2024 r. było ich około 5 tys., co stanowi spadek o prawie 60% względem 2023 r., natomiast w okresie od 1 stycznia do 20 lipca br. – tylko około 950. Od początku 2024 r. Rząd RP prowadzi także konsekwentne działania mające na celu usunięcie istniejących wcześniej luk oraz nadużyć i uszczelnienie polityki migracyjnej, które przynoszą realne efekty. Po pierwsze wyeliminowane zostały nadużycia w ramach systemu wizowego skutkujące wydawaniem wiz cudzoziemcom, którzy korzystali z nich w sposób niezgodny z deklarowanym celem, wyłącznie w celu przedostania się do Polski lub przez Polskę do innych państw strefy Schengen, składając się na przebiegający przez Polskę strumień niekontrolowanej migracji. Rząd zreformował system wydawania zezwoleń na pracę dla cudzoziemców, w przypadkach, których wcześniej w żaden sposób nie weryfikowano czy zezwolenia takie są wydawane dla pozoru i nie sprawdzano rzetelności pracodawców. Z kolei ustawą z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej [3] wprowadzono wymagania w zakresie lepszej weryfikacji oraz odmowy wydania zezwolenia pracodawcom nierealizującym obowiązków w zakresie ubezpieczenia społecznego lub przekraczającym limit zatrudnienia cudzoziemców. Eliminowane są również nieuczciwe agencje zatrudnienia zaangażowane w proceder legalizacji wjazdu i pobytu cudzoziemców poprzez wprowadzenie kryterium prowadzenia działalności przez co najmniej 2 lata przed rozpoczęciem pośrednictwa w odniesieniu do cudzoziemców. Ponadto uszczelniony został system wizowy w zakresie wiz edukacyjnych poprzez doprecyzowanie przesłanek odmowy zatwierdzenia podmiotów prowadzących studia w celu przyjmowania cudzoziemców oraz objęcie zatwierdzeniami grup akademickich uczelni niepublicznych. W ramach procedury wydawania wizy konsulowie posiadają narzędzia prawne do szczegółowej weryfikacji czy nie występuje ryzyko nadużycia przyjazdu dla takich celów jak turystyka, biznes, studia czy odwiedziny rodziny, a także weryfikują stabilność sytuacji ekonomicznej cudzoziemców na podstawie szeregu obiektywnych kryteriów. Wszystkie te działania wpłynęły na spadek liczby wydanych wiz, który dobrze obrazuje skalę nadużyć – w pierwszym kwartale bieżącego roku wydano 43% mniej wiz niż w analogicznym okresie 2023 r. i o 53% mniej niż w 2022 r. W tych latach średnio połowa wydanych wiz mogła więc być wydawana cudzoziemcom, których głównym celem było nadużycie systemu wizowego i obejście przepisów prawa, a w znacznej części przypadków dalszej nielegalnej migracji. Jednocześnie należy wskazać, że w dniu 15 października 2024 r. Rada Ministrów przyjęła dokument pn. „Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025-2030” [4] . Podstawowym założeniem Strategii migracyjnej jest stworzenie ram odpowiedzialnego zarządzania procesami migracyjnymi, pozwalających na zapewnienie bezpieczeństwa mieszkańcom Polski. Należy podkreślić, że Strategia przyjmuje nadrzędny priorytet bezpieczeństwa rozumiany jako zobowiązanie dla działań państwa na wszystkich poziomach, tak aby dokonujące się procesy migracyjne były szczegółowo regulowane i pozostawały pod kontrolą zarówno w zakresie celu przyjazdu, skali napływu, jak i państw pochodzenia cudzoziemców. Określenie zasad dostępu do terytorium Polski pozostaje w gestii Rządu Rzeczypospolitej Polskiej, przy jednoczesnym uwzględnieniu zobowiązań wynikających z członkostwa Polski w Unii Europejskiej, a w szczególności w strefie Schengen. Przedmiotowe zasady są regulowane w ramach polityki wizowej oraz procedur legalizacji pobytu cudzoziemców. Oba wymienione procesy są ze sobą ściśle związane, a ich celem jest niedopuszczanie do wjazdu i pobytu w Polsce osób niepożądanych. Należy podkreślić, że cudzoziemcy, którym zostanie udowodnione postępowanie sprzeczne z polskim prawem, będą podlegać powrotom przymusowym do państw ich pochodzenia. Pragnę jednocześnie wskazać, że nad bezpieczeństwem społeczności lokalnych czuwają odpowiednie służby i instytucje państwowe, w tym w szczególności Policja i Straż Graniczna, które działają na podstawie i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Natomiast w odniesieniu do interwencji policyjnej, o której mowa w niniejszej interpelacji, przeprowadzonej 20 czerwca 2025 r. w Szczecinie, uprzejmie informuję, że funkcjonariusze Policji dokonali legitymowania wskazanych osób oraz potwierdzili legalność ich pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 marca 2025 r. w sprawie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie art. 33a ust. 5 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 223 i 389). Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2025 r. (Dz. U. poz. 992) ograniczenie zostało przedłużone na kolejne 60 dni (od 25 lipca br.). [2] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 lipca 2025 r. w sprawie przywrócenia tymczasowo kontroli granicznej osób przekraczających granicę państwową stanowiącą granicę wewnętrzną , Dz. U. poz. 876 [3] Dz. U. poz. 621. [4] Przyjęta uchwałą nr 120 Rady Ministrów z dnia 15 października 2024 r. Zwana dalej: Strategia