Interpelacja w sprawie priorytetów polskiej polityki zagranicznej

Interpelacja w sprawie priorytetów polskiej polityki zagranicznej Interpelacja nr 10287 do ministra spraw zagranicznych w sprawie priorytetów polskiej polityki zagranicznej Zgłaszający: Michał Połuboczek Data wpływu: 12-06-2025 Szanowny Panie Premierze, w trakcie debaty parlamentarnej dotyczącej wotum zaufania nie odniósł się Pan do kwestii spójności polskiej polityki. W związku z tym proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania. Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski kilka tygodni temu ogłosił w niemieckiej prasie, że Chiny mogą zakończyć wojnę. Dwa dni po tym wywiadzie ten sam minister Sikorski rozmawiał telefonicznie z szefem chińskiej dyplomacji Chin Wang Yi, który stwierdził, że Chiny liczą na bardziej konstruktywną rolę Polski. Tymczasem Polska całkiem niedawno opowiedziała się na forum Unii Europejskiej za wprowadzeniem ceł na chińskie samochody elektryczne. W reakcji chiński producent samochodów elektrycznych Leapmotor, który miał otworzyć fabrykę w Polsce, wycofał się z tej inwestycji. Jak donosiły media, firma podjęła tę decyzję na polecenie rządu w Pekinie. W efekcie Polska może stracić nie tylko tysiące nowych miejsc pracy, ale także szanse na odgrywanie w najbliższej przyszłości znaczącej roli w transformującej się branży motoryzacyjnej. To tylko jeden z przykładów całkowitej niespójności polskiej polityki zagranicznej. Z jednej strony deklarujemy wolę dobrej współpracy z Chinami i podkreślamy ich znaczenie geopolityczne, z drugiej, przy każdej, nawet błahej okazji, wbrew własnemu interesowi, podważamy naszą wiarygodność jako partnerów gospodarczych dla Chin. Czy i w jaki sposób koordynowane są na poziomie rządowym podstawowe kierunki polityki dyplomatycznej Polski oraz polityka w zakresie rozwoju inwestycji w naszym kraju? Jakie są priorytety polskiej polityki zagranicznej w odniesieniu do Chin i współpracy gospodarczej z tym państwem oraz podmiotami pochodzącymi z Chin? Z poważaniem Michał Połuboczek

Odpowiedź na interpelację w sprawie priorytetów polskiej polityki zagranicznej Odpowiedź na interpelację nr 10287 w sprawie priorytetów polskiej polityki zagranicznej Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski Warszawa, 22-07-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację nr 10287 Pana Posła Michała Połobuczka w sprawie priorytetów polskiej polityki zagranicznej, uprzejmie informuję, co następuje. Ad 1. Uprzejmie informuję, że proces koordynacji działalności organów administracji rządowej w zakresie polskiej polityki zagranicznej wynika z postanowień ustawy o działach administracji rządowej z dnia 4 września 1997 roku, która nakłada na Ministra Spraw Zagranicznych obowiązek przedkładania Prezesowi Rady Ministrów opinii na temat rocznych planów współpracy zagranicznej Ministrów. Plany współpracy zagranicznej Ministrów opracowywane są w oparciu o przyjmowany przez Radę Ministrów niejawny dokument „Założenia Polskiej Polityki Zagranicznej” na dany rok. Opracowanie „Założeń Polskiej Polityki Zagranicznej” koordynowane jest przez Ministra Spraw Zagranicznych w oparciu o zapisy ustawy o działach administracji rządowej. Proces opiniowania rocznych planów współpracy zagranicznej Ministrów inicjowany jest przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych, które zwraca się do pozostałych resortów z prośbą o nadsyłanie opracowanych dokumentów. Po otrzymaniu odpowiedzi Ministerstwo Spraw Zagranicznych dokonuje oceny zgodności nadesłanych planów z „Założeniami Polskiej Polityki Zagranicznej” na dany rok. Powyższą ocenę Minister Spraw Zagranicznych przekazuje Prezesowi Rady Ministrów. Informuję ponadto, że polityka w zakresie rozwoju inwestycji, w tym przyciąganie nowych inwestycji do Polski, należy do priorytetowych działań rządu. Polska posiada szereg atutów, tj. stabilną gospodarkę o ugruntowanej pozycji makroekonomicznej oraz unikalne warunki, jak odporność na kryzysy gospodarcze, które pozwalają aktywnie zachęcać przedsiębiorców/inwestorów z całego świata. Tym, co pozytywnie wpływa na atrakcyjność Polski w oczach inwestorów jest również efektywna współpraca pomiędzy rządem, samorządem, instytucjami rozwojowymi z przedstawicielami biznesu. Przedsiębiorcy myślący o inwestycji w Polsce mogą kontaktować się z instytucjami wspierającymi rozwój w Polsce, tj. Grupą Polskiego Funduszu Rozwoju (PFR) oraz Specjalnymi Strefami Ekonomicznymi (SSE). Dla przedsiębiorców zagranicznych, którzy myślą o inwestycji w naszym kraju, punktem pierwszego kontaktu są Polska Agencja Inwestycji i Handlu (PAIH) oraz SSE. Instytucje te świadczą kompleksowe usługi dla przedsiębiorców oraz pomagają w procesie lokalizacji inwestycji, od wyszukiwania odpowiednich terenów inwestycyjnych, przez pośredniczenie w rozmowach z lokalnymi jednostkami samorządu terytorialnego, po wsparcie w procesie aplikacji o środki z programów pomocowych. Jednocześnie obecnie trwają prace merytoryczne nad zmianami w instrumentach wsparcia inwestycji. Zmiany mają na celu zwiększenie potencjału pomocy dla przedsiębiorców oraz zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej kraju. Bezpośrednie inwestycje zagraniczne stanowią bowiem ważny element gospodarki kraju m.in. poprzez zapewnienie transferu technologicznego oraz zakorzeniania nowych sektorów. Rząd ma również na uwadze kwestię wspierania polskich przedsiębiorców, w tym z sektora MŚP. Aby gospodarka mogła się stabilnie rozwijać konieczne jest wspieranie zarówno BIZ, jak i inwestycji krajowych. Współpraca w tym zakresie pozwala na wykorzystanie efektu synergii i tworzenie lepszych warunków dla rozwoju gospodarczego kraju. Ad 2. Polska docenia wagę rozwoju stabilnych stosunków z Chinami – jednym z największych państw świata, stałym członkiem Rady Bezpieczeństwa ONZ. Chiny to partner, którego nie można zignorować chociażby dlatego, że pozostaje głównym partnerem handlowym Polski w Azji i drugim na świecie. Pozostając wierni naszym wartościom i interesom angażujemy się w pragmatyczny dialog z Chinami. Naszym priorytetem jest przede wszystkim realizacja programu gospodarczego – opartego na wzajemności i równych zasadach konkurencji („level playing field”). Dążymy do tego, by relacje z ChRL były „stabilne i uczciwe”. Osiągnięciem okresu po 1989 roku jest to, iż pomimo ogromnych zmian politycznych, gospodarczych i społecznych w obu krajach stosunki polsko-chińskie zachowały swoją dynamikę, opartą na regularnym dialogu politycznym, w tym na najwyższym szczeblu, a także na poszerzaniu obszarów współpracy gospodarczej. Dwustronną współpracę gospodarczą z Chinami cechuje jednak od wielu lat ogromna i strukturalna nierównowaga. Dążymy do osiągnięcia bardziej zrównoważonej wymiany handlowej z Chinami, jednocześnie zachowując świadomość istniejących wrażliwych powiązań gospodarczych z tym krajem. Dyplomacja ekonomiczna pozostaje niezwykle ważnym wymiarem polskiej polityki wobec Chin. Ministerstwo Spraw Zagranicznych, wraz z placówkami dyplomatyczno-konsularnymi w Chinach, wspiera resorty gospodarcze oraz polskie przedsiębiorstwa w ich działaniach na rynku chińskim. Eliminacja barier w handlu i dostęp do rynku na zasadzie wzajemności mają kluczowe znaczenie w dialogu z Pekinem. Polska jest zainteresowana rozwijaniem obopólnie korzystnej współpracy gospodarczej z Chinami w tych obszarach, które są przedmiotem wspólnego zainteresowania. W kontekście wysokiego deficytu w dwustronnych obrotach handlowych istotnym priorytetem Polski we współpracy gospodarczej z Chinami jest zwiększenie polskiego eksportu na ten rynek, w tym w szczególności artykułów rolno-spożywczych, kosmetyków oraz innych produktów konsumenckich. Ponadto istotne znaczenie ma sektorowe wykorzystanie instrumentów ochrony rynku w celu zabezpieczenia reguł równej konkurencji. Polska jest zainteresowana korzystną dla obu stron współpracą inwestycyjną z Chinami w zakresie inwestycji typu „greenfield” i postrzega ją jako kluczowy instrument pozwalający zrównoważyć wymianę handlową. Polsce zależy na przyciąganiu inwestycji pozytywnych dla rozwoju gospodarczego kraju. Chińskie inwestycje w Polsce powinny stanowić realny transfer technologii, przyczyniać się do rozwoju kompetencji polskich pracowników, tworzyć centra badań i rozwoju (R&D) i włączać lokalne firmy do łańcucha dostaw. Polska wspiera ściślejszą współpracę między agencjami handlowymi i inwestycyjnymi, tj. Polską Agencją Inwestycji i Handlu i Chińską Radą Promocji Handlu Międzynarodowego. Chińskie firmy zainteresowane inwestowaniem w Polsce mogą kontaktować się bezpośrednio z Polską Agencją Inwestycji i Handlu oraz odpowiednimi izbami gospodarczymi w Polsce w celu zbadania możliwości współpracy. Dodatkowo Polska Agencja Inwestycji i Handlu jest zawsze gotowa do pomocy chińskim inwestorom. Jednocześnie należy podkreślić, że polsko-chińskie partnerstwo strategiczne, którego formuła wpisywała się w ogólne ramy współpracy państw zachodnich z Chinami, zostało wypracowane w latach 2011-2016. Formalnie mechanizm ten pozostaje cały czas w mocy, trudno jednak przejść do porządku dziennego nad zmianą kontekstu politycznego, zwłaszcza międzynarodowego. Wyzwaniem dla dotychczasowej współpracy jest poparcie udzielane przez Pekin Moskwie w wojnie przeciw Ukrainie oraz w szeroko pojętych sprawach bezpieczeństwa europejskiego, napięcia w relacjach ze Stanami Zjednoczonymi, a także dążenie do przebudowy porządku międzynarodowego. W podobnych kategoriach należy definiować zależność od Chin w niektórych dziedzinach, co wyraźnie uświadomiła pandemia COVID19. Temat ten jest szeroko dyskutowany w Unii Europejskiej. Ważny wymiar naszej polityki wobec Chin stanowią również relacje UE-Chiny. Polska zawsze zwracała przy tym uwagę na konieczność skoordynowanej i wewnętrznie spójnej polityki Unii Europejskiej wobec Chin. Podzielamy unijne spojrzenie na relacje z Pekinem, w którym Chiny są partnerem współpracy, konkurentem ekonomicznym oraz systemowym rywalem. Będziemy również szukać w Brukseli wsparcia w staraniach o większe otwarcie rynku chińskiego dla polskich towarów. Jednocześnie, obecnie w relacjach UE z Chinami dominuje systemowa rywalizacja – głównie za sprawą działań Chin. Trudno też nie zgodzić się z deklaracjami składanymi publicznie przez najważniejszych polityków UE, że tzw. de-coupling z Chinami nie jest ani pożądany, ani możliwy, jednocześnie jednak trudno tolerować chińską politykę zwiększania deficytu handlowego z państwami europejskimi. Rząd RP niezmiennie podkreśla, że Chiny jako odpowiedzialny aktor międzynarodowy i stały członek Rady Bezpieczeństwa ONZ mają szczególne obowiązki w odniesieniu do zasad Karty Narodów Zjednoczonych i powinny w aktywny sposób dążyć do położenia kresu agresji rosyjskiej. Temat ten był m.in. przedmiotem rozmów Min. R. Sikorskiego z Min. Wang Yi. Z wyrazami szacunku z up. Władysław Teofil Bartoszewski Sekretarz Stanu