Interpelacja w sprawie stosowania środków przymusu bezpośredniego oraz odpowiedzialności funkcjonariuszy służb mundurowych na przykładzie użycia gazu przez funkcjonariuszy Policji wobec pokojowo protestujących aktywistów w trakcie interwencji eksmisyjnej, która miała miejsce we Wrocławiu w dniu 28 maja 2025 r.

Interpelacja w sprawie stosowania środków przymusu bezpośredniego oraz odpowiedzialności funkcjonariuszy służb mundurowych na przykładzie użycia gazu przez funkcjonariuszy Policji wobec pokojowo protestujących aktywistów w trakcie interwencji eksmisyjnej, która miała miejsce we Wrocławiu w dniu 28 maja 2025 r. Interpelacja nr 10220 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie stosowania środków przymusu bezpośredniego oraz odpowiedzialności funkcjonariuszy służb mundurowych na przykładzie użycia gazu przez funkcjonariuszy Policji wobec pokojowo protestujących aktywistów w trakcie interwencji eksmisyjnej, która miała miejsce we Wrocławiu w dniu 28 maja 2025 r. Zgłaszający: Marta Stożek Data wpływu: 09-06-2025 Szanowny Panie Ministrze, kieruję do Pana Ministra interpelację w sprawie użycia gazu przez funkcjonariuszy Policji wobec pokojowo protestujących aktywistów w trakcie interwencji eksmisyjnej, która miała miejsce we Wrocławiu w dniu 28 maja 2025 roku. Wydarzenia te spotkały się z szerokim odzewem społecznym i medialnym, budząc istotne wątpliwości dotyczące zasadności, proporcjonalności oraz zgodności działań Policji z obowiązującymi normami prawnymi i etycznymi. Zdarzenie to stanowi również przyczynek do szerszej debaty publicznej nad stosowaniem środków przymusu bezpośredniego oraz odpowiedzialnością funkcjonariuszy służb mundurowych w demokratycznym państwie prawa. Według relacji świadków interwencja przebiegała w atmosferze napięcia, ale bez aktów przemocy ze strony zgromadzonych. Uczestnicy protestu, działacze organizacji lokatorskich, przedstawiciele ruchów miejskich, lokalni społecznicy oraz sąsiedzi pani Wiktorii próbowali podjąć dialog z komornikiem i funkcjonariuszami Policji. Apelowali oni o wstrzymanie eksmisji przynajmniej do czasu, gdy zostanie wskazane konkretne i bezpieczne miejsce stałego pobytu dla osoby eksmitowanej, nie mniejsze niż 25 m 2 zgodnie z wymogami wynikającymi z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690, z późn. zm.). Osoby te nie blokowały dostępu siłą, a ich działania miały charakter pokojowy i nastawiony na ochronę życia i zdrowia. Świadczy to o wysokim poziomie obywatelskiej odpowiedzialności i troski o godność ludzką. Zgromadzenie miało miejsce w przestrzeni zamkniętej, tj. w obrębie klatki schodowej budynku mieszkalnego, co znacząco ograniczało możliwości ewakuacji w razie eskalacji sytuacji, a zamknięte na klucz okna uniemożliwiały szybkie rozpoczęcie wietrzenia pomieszczenia. Użycie gazu w takich warunkach i bez zapewnienia bezpiecznej drogi wyjścia budzi poważne zastrzeżenia pod względem zgodności z zasadami proporcjonalności i humanitaryzmu. Brak alternatywnych rozwiązań i eskalacja siłowa ze strony Policji wydają się być nieuzasadnione i niepotrzebnie brutalne. Na dostępnych nagraniach i relacjach w mediach społecznościowych widać, że uczestnicy blokady siedzieli na schodach, trzymali się za ręce i nie podejmowali żadnych prób fizycznego ataku. W chwili użycia gazu doszło do paniki – część osób zaczęła się dusić, pojawiły się krzyki i płacz. Liczne relacje podkreślają też, że reakcja Policji była nieskoordynowana i nieproporcjonalna względem sytuacji. Jeden z uczestników protestu doznał poważnych obrażeń – ma połamane żebra oraz uraz kręgosłupa. Tego typu zdarzenia powinny być analizowane nie tylko pod kątem jednostkowego błędu, ale jako sygnał potrzeby zmian systemowych w procedurach interwencji. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego, unijnego oraz międzynarodowego każde użycie środków przymusu bezpośredniego musi spełniać warunki legalności, konieczności oraz proporcjonalności. W tym kontekście należy wskazać m.in.: - ustawę z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 628), a zwłaszcza art. 6 i art. 7 ust. 3, które precyzują, że środki przymusu mogą być stosowane jedynie w sytuacjach bezpośredniego zagrożenia oraz w sposób proporcjonalny do stopnia zagrożenia; - Europejską Konwencję Praw Człowieka (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284), w szczególności art. 3 (zakaz tortur oraz nieludzkiego lub poniżającego traktowania) i art. 11 (prawo do pokojowych zgromadzeń); - Kartę Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. U. UE. C 2012/326/02), art. 4 (zakaz tortur i nieludzkiego traktowania) oraz art. 12 (prawo do pokojowych zgromadzeń); - podstawowe zasady ONZ dotyczące użycia siły i broni palnej przez funkcjonariuszy organów ścigania (Hawana, 1990), które kładą nacisk na konieczność unikania przemocy tam, gdzie możliwe jest osiągnięcie celów interwencji w sposób pokojowy. Podkreślić należy, że stosowanie gazu w zamkniętych przestrzeniach bez dostatecznej wentylacji, wobec osób nieagresywnych, może skutkować poważnymi obrażeniami, a nawet zagrożeniem życia. Działania takie są nie tylko sprzeczne z zasadami proporcjonalności, lecz także mogą naruszać zakaz nieludzkiego i poniżającego traktowania. Dodatkowo ich skutki mogą prowadzić do długotrwałych problemów zdrowotnych i traum psychicznych u uczestników, w tym u osób szczególnie wrażliwych, jak osoby starsze czy z zaburzeniami lękowymi. Trzeba także zaznaczyć, że działania tego typu mogą mieć efekt mrożący wobec innych obywateli chcących wyrażać swoje poglądy w formie pokojowych protestów. Reakcja Policji budzi szczególne zaniepokojenie w kontekście rosnącej liczby przypadków, w których pokojowe protesty obywateli spotykają się z nadmierną reakcją sił porządkowych. Dodatkowo brak przejrzystości w procedurach podejmowania decyzji operacyjnych oraz niedostateczna komunikacja z uczestnikami protestu pogłębia poczucie bezkarności i braku odpowiedzialności ze strony funkcjonariuszy publicznych. Sytuacja ta prowadzi do erozji zaufania społecznego wobec instytucji państwowych i może mieć negatywne skutki dla bezpieczeństwa publicznego w dłuższej perspektywie. W państwie prawa działania służb mundurowych muszą podlegać nie tylko ocenie operacyjnej, ale także etycznej i społecznej. W świetle powyższego zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: Czy ministerstwo posiada pełną dokumentację operacyjną dotyczącą interwencji Policji przeprowadzonej 28 maja 2025 r. we Wrocławiu, w tym raporty służbowe oraz nagrania z kamer nasobnych funkcjonariuszy uczestniczących w zdarzeniu? Czy podjęta decyzja o użyciu gazu pieprzowego wobec osób nieuzbrojonych, zachowujących się pokojowo, była zgodna z przepisami wspomnianej ustawy z dnia 24 maja 2013 r., a także z obowiązującymi regulacjami wewnętrznymi Policji? Czy wobec funkcjonariuszy uczestniczących w interwencji zostały wszczęte jakiekolwiek czynności wyjaśniające, postępowania dyscyplinarne lub wewnętrzne kontrole służbowe? Jeżeli tak – proszę o informacje dotyczące ich przebiegu i wyników. Jakie są aktualnie obowiązujące wytyczne Komendy Głównej Policji w zakresie stosowania chemicznych środków przymusu bezpośredniego w przypadku zgromadzeń publicznych, zwłaszcza mających miejsce w zamkniętych przestrzeniach, gdzie uczestnicy nie mogą swobodnie opuścić miejsca interwencji? Czy ministerstwo planuje podjęcie działań mających na celu weryfikację lub zmianę obowiązujących procedur i standardów operacyjnych w zakresie stosowania środków przymusu bezpośredniego? Czy rozważane są dodatkowe szkolenia dla funkcjonariuszy w zakresie deeskalacji oraz przestrzegania praw człowieka podczas interwencji wobec osób protestujących pokojowo? Z wyrazami szacunku Marta Stożek Posłanka na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie stosowania środków przymusu bezpośredniego oraz odpowiedzialności funkcjonariuszy służb mundurowych na przykładzie użycia gazu przez funkcjonariuszy Policji wobec pokojowo protestujących aktywistów w trakcie interwencji eksmisyjnej, która miała miejsce we Wrocławiu w dniu 28 maja 2025 r. Odpowiedź na interpelację nr 10220 w sprawie stosowania środków przymusu bezpośredniego oraz odpowiedzialności funkcjonariuszy służb mundurowych na przykładzie użycia gazu przez funkcjonariuszy Policji wobec pokojowo protestujących aktywistów w trakcie interwencji eksmisyjnej, która miała miejsce we Wrocławiu w dniu 28 maja 2025 r. Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 11-07-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 10220 Pani Poseł Marty Stożek w sprawie stosowania środków przymusu bezpośredniego oraz odpowiedzialności funkcjonariuszy służb mundurowych na przykładzie użycia gazu przez funkcjonariuszy Policji wobec pokojowo protestujących aktywistów w trakcie interwencji eksmisyjnej, która miała miejsce we Wrocławiu w dniu 28 maja 2025 r. , w oparciu o stanowisko Komendy Głównej Policji (KGP), uprzejmie przedstawiam poniższe informacje. Na wstępie należy podkreślić, że w sprawie będącej przedmiotem interpelacji funkcjonariusze Policji wykonywali czynności służbowe w związku ze zgłoszoną asystą komorniczą. Jak wynika ze stanowiska KGP, na miejscu czynności komorniczych funkcjonariusze Policji zastali grupę osób, która swoim zachowaniem utrudniała realizację egzekucji komornikowi. Uczestnicy protestu nie wykonywali poleceń funkcjonariuszy Policji uniemożliwiając i utrudniając wykonanie czynności służbowych w ramach prowadzonej asysty. Ponadto protestujący swoim zachowaniem wymuszali zaniechanie podjęcia przez policjantów czynności służbowych poprzez blokowanie ciałem przejścia oraz chwytanie przedmiotów w celu uniemożliwienia ich usunięcia z miejsca interwencji. W związku z powyższym, zgromadzone osoby zostały wezwane do zachowania zgodnego z prawem, tj. umożliwienia realizacji czynności służbowych policjantom oraz komornikowi. Uczestnicy protestu zostali również pouczeni o konsekwencjach stosowania czynnego oraz biernego oporu, a co za tym idzie, o możliwości użycia lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego zgodnie z ustawą z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej [1] . W związku z tym, że uczestnicy protestu nie zastosowali się do poleceń i wezwań funkcjonariuszy Policji, zastosowano wobec nich siłę fizyczną w postaci technik transportowych, którą należy uznać za środek o najmniejszej dolegliwości. Z uwagi na brak wystarczającej reakcji oraz nieskuteczność wybranego środka zadecydowano o użyciu chemicznego środka obezwładniającego. W konsekwencji użycia środków przymusu bezpośredniego do jednego z uczestników protestu wezwano Zespół Ratownictwa Medycznego. Przybyli na miejsce ratownicy nie stwierdzili u mężczyzny obrażeń, jednakże został on przetransportowany do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego w celu dalszej diagnostyki. Przedstawiając powyższe jednocześnie informuję, że w Komendzie Miejskiej Policji we Wrocławiu prowadzone są czynności wyjaśniające w odniesieniu do okoliczności zdarzenia będącego przedmiotem interpelacji. Dodatkowo należy wskazać, że udzielenie komornikowi pomocy przez Policję przy wykonywaniu czynności egzekucyjnych, zgodnie z art. 765 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego [2] , polega na pokonaniu oporu dłużnika, a także – jak wynika z treści § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 marca 2019 r. w sprawie udzielenia pomocy komornikowi przez Policję lub Straż Graniczną przy wykonywaniu czynności egzekucyjnych [3] – na zapewnieniu komornikowi oraz innym uczestnikom postępowania bezpieczeństwa osobistego, mając na względzie poszanowanie godności osób biorących udział w tych czynnościach. Policja w przypadku zakłócenia wykonywania czynności egzekucyjnych przez uczestników postępowania, ustnie wzywa te osoby do zachowania umożliwiającego wykonanie czynności egzekucyjnych przez komornika. Jednocześnie w przypadku niezastosowania się przez uczestników postępowania do wezwania, Policja podejmuje wobec nich czynności zmierzające do umożliwienia wykonania czynności egzekucyjnych przez komornika. Uprawnienia do stosowania środków przymusu bezpośredniego w tego rodzaju przypadkach wynikają z art. 16 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji [4] oraz ustawy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej . Powyższe akty prawne uprawniają do używania lub wykorzystywania środków przymusu bezpośredniego m.in. w przypadku konieczności wyegzekwowania wymaganego prawem zachowania, zgodnie z wydanym przez uprawnionego poleceniem oraz pokonywania czynnego i biernego oporu. Powyższe dotyczy również egzekwowania poleceń wydanych przez policjanta w celu umożliwienia komornikowi dostępu do miejsca wykonywania czynności egzekucyjnych i zapewnienia porządku w tym miejscu. Natomiast odnosząc się do kwestii szkolenia funkcjonariuszy Policji informuję, że kursy i szkolenia z zakresu praw człowieka stanowią istotny element procesu kształcenia funkcjonariuszy na wszystkich jego etapach. Omawiana tematyka występuje w doskonaleniu zawodowym centralnym, prowadzonym w formie szkoleń i kursów specjalistycznych. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2025 poz. 555. [2] Dz. U. z 2024 r. poz. 1568, z późn. zm. [3] Dz. U. poz. 551 [4] Dz. U. z 2025 r. poz. 636