Interpelacja w sprawie zarządzania bezpieczeństwem państwa w obszarach: rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i rybołówstwa w latach 2024-2025 w obliczu zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych

Interpelacja w sprawie zarządzania bezpieczeństwem państwa w obszarach: rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i rybołówstwa w latach 2024-2025 w obliczu zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych Interpelacja nr 10172 do ministra obrony narodowej, ministra rolnictwa i rozwoju wsi, ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie zarządzania bezpieczeństwem państwa w obszarach: rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i rybołówstwa w latach 2024-2025 w obliczu zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych Zgłaszający: Rafał Romanowski, Krzysztof Ciecióra Data wpływu: 09-06-2025 Szanowni Panowie Ministrowie, w związku z rosnącymi zagrożeniami zarówno wewnętrznymi, jak i zewnętrznymi, które w ostatnich miesiącach istotnie wpływają na bezpieczeństwo żywnościowe, dobrostan polskich rolników, stabilność rynków rolnych oraz funkcjonowanie obszarów wiejskich, zwracamy się z interpelacją poselską w sprawie działań podejmowanych przez podległe Panom resorty w latach 2024–2025. Zaniepokojenie budzą m.in. sygnały dotyczące niewystarczającej ochrony granicy sanitarnej RP, braku kompleksowych strategii przeciwdziałania chorobom zwierząt, ograniczonej reakcji państwa na niezadowolenie społeczne rolników oraz zbyt słabej współpracy międzyresortowej w zakresie zagrożeń biologicznych i ekonomicznych. W związku z powyższym proszę uprzejmie o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Pytania do ministra rolnictwa i rozwoju wsi 1. Jakie konkretne działania podjęło Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na ogniska pryszczycy wykryte w Niemczech, Słowacji i na Węgrzech w 2025 roku, w szczególności: - Czy wydano zakaz lub ograniczenie importu produktów pochodzenia zwierzęcego z regionów objętych ogniskiem? - Czy opracowano i wdrożono procedury ochrony granicy sanitarnej RP? - Czy przewidziano wsparcie dla gospodarstw zagrożonych wtórnym rozprzestrzenieniem się choroby? 2. Dlaczego w obliczu protestów rolników w 2024 roku rząd nie przedstawił kompleksowego pakietu działań osłonowych dla producentów z sektora zbóż i mleka, w kontekście niekontrolowanego napływu towarów rolno-spożywczych spoza Unii Europejskiej? 3. Czy w zarządzeniu nr 7 MRiRW z dnia 28 marca 2025 roku zniesiono lub ograniczono możliwość anonimowego zgłaszania nieprawidłowości? Jeśli tak: - Kto był autorem wniosku o zmianę procedur? - Czy przeprowadzono ocenę ryzyk dla transparentności działań resortu? 4. W jaki sposób resort monitorował realizację planów bioasekuracji w gospodarstwach zagrożonych ASF i HPAI? - Jakie kwoty zostały przeznaczone na refundacje dla rolników w latach 2024 i 2025? - Dlaczego mimo wieloletniego kryzysu nadal brakuje spójnej strategii zapobiegania i walki z chorobami zakaźnymi zwierząt? 5. Jakie środki zostały zabezpieczone w budżecie MRiRW na ochronę rybołówstwa przybrzeżnego i śródlądowego w kontekście zagrożeń ekologicznych oraz przemytu? Pytania do ministra obrony narodowej 1. Czy Ministerstwo Obrony Narodowej prowadziło w latach 2024–2025 wspólne ćwiczenia z MRiRW i ARiMR w zakresie reagowania na zagrożenia biologiczne (epizootie, zatrucia pasz, skażenia zbiorników wodnych)? 2. Czy w ramach obowiązującej Strategii Bezpieczeństwa Narodowego zaktualizowano procedury ochrony infrastruktury żywnościowej (magazyny rezerw strategicznych, centra dystrybucyjne nawozów i pasz)? 3. Czy Wojska Obrony Terytorialnej zostały przeszkolone do wsparcia działań w obszarach wiejskich podczas wystąpienia zagrożeń biologicznych lub kryzysów w sektorze rolno-spożywczym? 4. Dlaczego w budżecie MON na rok 2025 nie przewidziano żadnych środków dedykowanych szkoleniom i logistyce w zakresie ochrony systemu produkcji rolnej w sytuacji zagrożenia militarnego lub terrorystycznego? Pytania do ministra spraw wewnętrznych i administracji 1. Czy MSWiA dokonało w latach 2024–2025 oceny ryzyk dla bezpieczeństwa wewnętrznego wynikających z narastającego niezadowolenia społecznego wśród rolników i mieszkańców obszarów wiejskich? 2. Jakie procedury zostały wprowadzone przez Policję i Straż Graniczną w odpowiedzi na potencjalne zagrożenia związane z przerzutem nielegalnych produktów rolnych przez granice RP? 3. Czy system zarządzania kryzysowego państwa uwzględnia scenariusze masowego skażenia produktów spożywczych lub masowych zachorowań zwierząt gospodarskich? - Kiedy ostatni raz przeprowadzono ćwiczenia międzyresortowe w tej dziedzinie? 4. Dlaczego w 2024 roku nie uruchomiono systemu szybkiego ostrzegania mieszkańców wsi (SMS/Alert RCB) podczas wykrycia ognisk HPAI? 5. Jakie działania zostały podjęte wobec nielegalnych skupów produktów rolnych w regionach przygranicznych i wschodnich, których działalność destabilizuje rynek rolny i uderza w interesy polskich producentów? Z poważaniem Rafał Romanowski Krzysztof Ciecióra Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Odpowiedź na interpelację w sprawie zarządzania bezpieczeństwem państwa w obszarach: rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i rybołówstwa w latach 2024-2025 w obliczu zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych Odpowiedź na interpelację nr 10172 w sprawie zarządzania bezpieczeństwem państwa w obszarach: rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i rybołówstwa w latach 2024-2025 w obliczu zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 01-08-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 10172 Pana Posła Rafała Romanowskiego i Pana Posła Krzysztofa Ciecióry w sprawie zarządzania bezpieczeństwem państwa w obszarach: rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i rybołówstwa w latach 2024-2025 w obliczu zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych , uprzejmie przedstawiam informacje pozostające w zakresie kompetencji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W związku z potwierdzeniem w marcu bieżącego roku wystąpienia ognisk pryszczycy na terytorium Unii Europejskiej (na Węgrzech, a następnie na Słowacji), Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wystąpił z prośbą do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministra Infrastruktury o zintensyfikowanie działań prewencyjnych, tak aby minimalizować potencjalne ryzyko przeniesienia ww. choroby na terytorium Polski. W ramach działań prewencyjnych i przygotowawczych na wypadek zawleczenia do Polski pryszczycy, zakaźnej choroby zwierząt parzystokopytnych, w dniach 7 kwietnia, 14 kwietnia oraz 7 maja 2025 r. w Rządowym Centrum Bezpieczeństwa odbyły się posiedzenia Rządowego Zespołu Zarządzania Kryzysowego, którym przewodniczył Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W tym miejscu warto zauważyć, że kontrola przewozu produktów rolnych przez granicę pozostaje poza zakresem właściwości Straży Granicznej (SG). Niemniej, od początku pojawienia się zagrożenia wspomnianym wirusem, służby podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, tj. SG oraz Policja ściśle współpracowały z pozostałymi służbami, w tym w szczególności ze służbą weterynaryjną, Krajową Administracją Skarbową oraz Inspekcją Transportu Drogowego, koordynowanymi w ramach sztabów reagowania kryzysowego na szczeblach wojewódzkich. Wskazane działania polegały na wspólnych akcjach kontrolnych służb w wyznaczonych miejscach, w rejonach byłych przejść granicznych na terenie województw: podkarpackiego, śląskiego, opolskiego i dolnośląskiego, a także w formie doraźnego monitoringu innych lokalizacji. W związku ze stabilizacją sytuacji epidemiologicznej oraz upływem terminu stosowania środków nadzwyczajnych przyjętych przez Komisję Europejską z powodu ognisk pryszczycy na Węgrzech i Słowacji, 5 czerwca 2025 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformował, że możliwe jest zakończenie działań związanych z kontrolą pojazdów i monitorowaniem zmienionej organizacji ruchu na drogach krajowych na granicy wewnętrznej ze Słowacją i Czechami. Z uwagi na powyższe, przywrócono stałą organizację ruchu przyjętą dla określonych szlaków komunikacyjnych, na których czasowo została ograniczona. Odnosząc się do kwestii reakcji systemu zarządzania kryzysowego wobec ewentualnego, masowego skażenia produktów spożywczych lub zachorowań zwierząt gospodarskich, uprzejmie informuję, że przedmiotowe zagadnienia pozostają w zakresie kompetencji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zgodnie z ustawą z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym [1] podmiotem odpowiedzialnym za opracowanie Krajowego Planu Zarządzania Kryzysowego jest Rządowe Centrum Bezpieczeństwa [2] (art. 11 ust. 2 ww. ustawy). W ww. Planie podmiotem wiodącym w przypadku wystąpienia zagrożeń związanych z epizootiami oraz epifitozami jest minister kierujący działami administracji rządowej rolnictwo oraz rozwój wsi. W związku z powyższym resort spraw wewnętrznych i administracji nie sporządzał analiz w zakresie masowego skażenia produktów spożywczych lub masowych zachorowań zwierząt gospodarskich. Z kolei w nawiązaniu do kwestii systemu szybkiego ostrzegania mieszkańców wsi, należy zauważyć, że dystrybucja Alertu RCB należy do kompetencji dyrektora RCB. Niemniej, zgodnie z art. 21a ust. 1 ustawy o zarządzaniu kryzysowym to ministrowie kierujący działami administracji rządowej, kierownicy urzędów centralnych oraz wojewodowie niezwłocznie informują dyrektora Centrum o zagrożeniu, które może skutkować wystąpieniem na wskazanym obszarze sytuacji kryzysowej, oraz okoliczności powiadomienia ludności o zagrożeniu. Po otrzymaniu wniosku od ww. organów RCB uruchamia Alert RCB (wysyłkę SMS). Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2023 r. poz. 122, z późn. zm. [2] Dalej: „RCB”.