Interpelacja w sprawie zabezpieczenia w budżecie państwa środków finansowych na realizację projektu zapewniającego w placówkach edukacyjnych na szczeblu szkół średnich defibrylatorów AED

Interpelacja w sprawie zabezpieczenia w budżecie państwa środków finansowych na realizację projektu zapewniającego w placówkach edukacyjnych na szczeblu szkół średnich defibrylatorów AED Interpelacja nr 10044 do ministra edukacji, ministra finansów, ministra zdrowia w sprawie zabezpieczenia w budżecie państwa środków finansowych na realizację projektu zapewniającego w placówkach edukacyjnych na szczeblu szkół średnich defibrylatorów AED Zgłaszający: Urszula Nowogórska Data wpływu: 02-06-2025 Szanowni Państwo, w trosce o bezpieczeństwo zdrowotne uczniów, nauczycieli i pracowników szkół średnich, zwracam się z interpelacją dotyczącą potrzeby wdrożenia ogólnopolskiego programu wyposażenia placówek edukacyjnych na poziomie ponadpodstawowym w automatyczne defibrylatory zewnętrzne (AED). Nagłe zatrzymanie krążenia może dotknąć osoby w każdym wieku - również młodzież. W takich sytuacjach decydujące są pierwsze minuty, w których użycie AED znacząco zwiększa szanse na przeżycie. Coraz więcej instytucji publicznych, w tym urzędów, dworców czy galerii handlowych, wyposażonych jest już w takie urządzenia. Niestety, wiele szkół wciąż pozostaje ich pozbawionych, co może mieć tragiczne konsekwencje. Wprowadzenie AED do szkół nie tylko poprawiłoby poziom bezpieczeństwa, ale również mogłoby stać się istotnym elementem edukacyjnym, uczącym młodzież odpowiedzialności, zasad udzielania pierwszej pomocy oraz obywatelskiej postawy gotowości do ratowania życia. W związku z powyższym, proszę o odpowiedzi na następujące pytania: Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej lub Ministerstwo Zdrowia planuje uruchomienie programu, którego celem byłoby wyposażenie wszystkich szkół średnich w Polsce w automatyczne defibrylatory zewnętrzne (AED)? Czy w budżecie państwa na rok bieżący (lub kolejne lata) przewidziano środki finansowe na zakup i instalację AED w szkołach ponadpodstawowych, a jeśli nie - czy rozważane jest ich zabezpieczenie? Jakie konkretne kwoty mogą zostać przeznaczone na ten cel oraz jakiego wsparcia finansowego mogą oczekiwać poszczególne placówki oświatowe? Czy resort planuje zapewnienie systemowych szkoleń dla nauczycieli i pracowników szkół średnich w zakresie udzielania pierwszej pomocy oraz obsługi defibrylatorów AED? Jeżeli ministerstwo przewiduje realizację programu wyposażenia szkół w AED, to jaki jest przewidywany harmonogram jego wdrażania oraz kiedy można spodziewać się rozpoczęcia jego realizacji? Z wyrazami szacunku

Odpowiedź na interpelację w sprawie zabezpieczenia w budżecie państwa środków finansowych na realizację projektu zapewniającego w placówkach edukacyjnych na szczeblu szkół średnich defibrylatorów AED Odpowiedź na interpelację nr 10044 w sprawie zabezpieczenia w budżecie państwa środków finansowych na realizację projektu zapewniającego w placówkach edukacyjnych na szczeblu szkół średnich defibrylatorów AED Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz Warszawa, 30-06-2025 Szanowna Pani Posłanko, minister edukacji przywiązuje szczególne znaczenie do upowszechniania wśród uczniów wiedzy o bezpieczeństwie, ochronie zdrowia własnego i innych ludzi, a tym samym do kształtowania właściwych postaw wobec zagrożeń i umiejętności radzenia sobie w takich sytuacjach. Na każdym etapie edukacyjnym odpowiednio dostosowane do wieku i rozwoju poznawczego przekazywane są treści związane z unikaniem zachowań ryzykownych oraz udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej. Sprawy bezpieczeństwa i higieny uczniów w szkole reguluje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach [1] . Jego nowelizacja wprowadziła m.in. obowiązek przeszkolenia wszystkich pracowników szkoły lub placówki w zakresie udzielania pierwszej pomocy. Jednym z elementów potwierdzenia gwarancji bezpieczeństwa w szkole jest skuteczność udzielanej pomocy w sytuacjach kryzysowych, w tym pierwszej pomocy w stanie zagrożenia zdrowia i życia. Istotą wprowadzonego obowiązku przeszkolenia pracowników szkoły w zakresie udzielania pierwszej pomocy jest osiągnięcie stanu, aby w sytuacjach zagrożenia zdrowia lub życia każdy z pracowników, który znajdzie się najbliżej osoby potrzebującej pomocy, umiał zareagować adekwatnie w danej sytuacji. Zapewnienie finansowania realizacji zadań przedszkola, szkoły lub placówki, zaspokojenie potrzeb rozwojowych i edukacyjnych uczniów, należy do kompetencji organu prowadzącego daną jednostkę systemu oświaty. Jednostka samorządu terytorialnego jest zobowiązana do prowadzenia (dotowania) szkół zgodnie z zasadami przyjętymi w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe [2] . Natomiast – zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych [3] – środki niezbędne na realizację zadań oświatowych zagwarantowane są w dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Od 2025 r. zmianie uległ system finansowania jednostek samorządu terytorialnego. Z dniem 25 października 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego [4] . Ustawa ta zastąpiła ustawę z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. W ramach ww. ustawy wprowadzono mechanizm potrzeb finansowych. Są to następujące potrzeby: wyrównawcze, oświatowe, rozwojowe, ekologiczne oraz uzupełniające [5] , które są finansowane dochodami JST. Nowa ustawa wprowadziła zmianę podstawy naliczania dochodów JST z tytułu udziału w podatku PIT i CIT z podatku należnego na dochody podatników co wpływa na wzmocnienie i ustabilizowanie finansów JST poprzez zwiększenie ich dochodów własnych. Subwencja ogólna ma stanowić wyłącznie uzupełnienie dochodów JST. W zakresie finansowania zadań oświatowych określono, że dla jednostek samorządu terytorialnego od 2025 roku są naliczane kwoty potrzeb oświatowych zamiast wcześniej naliczanych środków w ramach subwencji oświatowej i tzw. dotacji przedszkolnej. Sposób podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych pomiędzy jednostki samorządu terytorialnego określa algorytm, stanowiący załącznik do wydawanego corocznie rozporządzenia ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w sprawie podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych dla jednostek samorządu terytorialnego na dany rok. Rozporządzenie uzależnia wysokość potrzeb oświatowych dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego od: liczby uczniów przeliczeniowych otrzymanej przez zastosowanie zróżnicowanych wag dla wybranych kategorii uczniów (wychowanków) i określonych typów i rodzajów szkół (wagi te są addytywne, tj. jeżeli uczeń zalicza się do kilku wag, to są one sumowane) oraz wskaźnika korygującego, uwzględniającego stopnie awansu zawodowego nauczycieli; wysokości finansowego standardu A (kwota potrzeb oświatowych dzielona algorytmem przypadająca na jednego ucznia przeliczeniowego). Sposób finansowania zadań oświatowych jest powiązany ze swobodą jednostek samorządu terytorialnego w kształtowaniu polityki oświatowej na swoim terenie. Samorządy kierują się własnymi kryteriami podziału swoich dochodów na poszczególne szkoły i placówki, w szczególności mogą uwzględnić lokalne uwarunkowania i specyfikę poszczególnych szkół (np. liczbę uczniów, stopnie awansu zawodowego nauczycieli). Samorządy terytorialne, prowadząc (dotując) szkoły i placówki, działają w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, w tym finansową. W każdym samorządzie faktyczne skutki realizacji zadań oświatowych są efektem samodzielnego stosowania przepisów. JST mogą samodzielnie decydować o zakupie sprzętu i wyposażenia dla szkół i placówek, nie wyłączając z tego AED. Natomiast kwestie dotyczące dofinansowania doskonalenia zawodowego nauczycieli, w tym szkoleń, są uregulowane przepisami art. 70 a ustawy – Karta Nauczyciela [6] oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 sierpnia 2019 r. w sprawie dofinansowania doskonalenia zawodowego nauczycieli, szczegółowych celów szkolenia branżowego oraz trybu i warunków kierowania nauczycieli na szkolenia branżowe [7] . Zgodnie z przepisami art. 70 a ust. 1 ww. ustawy organy prowadzące szkoły są zobowiązane do wyodrębniania corocznie w swoich budżetach środków na dofinansowanie doskonalenia zawodowego nauczycieli. Przepisy ustawy (art. 70 a ust. 3a) stanowią, że ze środków na doskonalenie zawodowe nauczycieli, o których mowa w art. 70a ust. 1, dofinansowuje się m.in. koszty udziału nauczycieli w szkoleniach. Ww. przepisy wskazują podmioty, które mogą prowadzić formy doskonalenia finansowane z wyodrębnionych środków, są nimi uczelnie, publiczne i niepubliczne placówki doskonalenia nauczycieli, biblioteki pedagogiczne, publiczne i niepubliczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne oraz podmioty, których zadania statutowe obejmują doskonalenie zawodowe nauczycieli. Podsumowując, każda jednostka samorządu terytorialnego prowadząca szkoły i placówki oświatowe posiada wyodrębnione w budżecie środki finansowe na doskonalenie nauczycieli. Ze środków tych organy prowadzące mogą dofinansowywać m.in. koszty szkolenia nauczycieli, w tym w zakresie udzielania pierwszej pomocy oraz obsługi defibrylatorów AED. Zgodnie z przepisami § 5 ww. rozporządzenia, przyznając środki na dofinansowanie form doskonalenia zawodowego nauczycieli, organ prowadzący winien uwzględnić: kwalifikacje nauczycieli oraz zgłaszane przez nauczycieli potrzeby w zakresie ich uzupełniania i podnoszenia, ocenę przydatności form doskonalenia zawodowego w pracy nauczycieli, zadania związane z realizacją polityki oświatowej państwa. Organ prowadzący w porozumieniu z dyrektorami szkół i placówek, zgodnie z kompetencjami określonymi w § 6 ww. rozporządzenia, dokonuje corocznie ustalenia maksymalnej kwoty dofinansowania oraz specjalności i form kształcenia, które będą objęte dofinansowaniem. W związku z powyższym, środki wyodrębnione zgodnie z przepisami art. 70a ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela mogą być przeznaczone na dofinansowanie udziału osób będących nauczycielami w formach doskonalenia zawodowego, zgodnych z potrzebami szkoły. Organ prowadzący ma obowiązek opracować na każdy rok – uwzględniając wnioski dyrektorów szkół - plan dofinansowania doskonalenia zawodowego nauczycieli ze środków wyodrębnionych zgodnie z przepisami ustawy – Karta Nauczyciela. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz Podsekretarz Stanu [1] Dz. U. z 2020 r. poz. 1604 oraz z 2024 r. poz. 933. [2] Dz. U. z 2024 r. poz. 737, z późn. zm. [3] Dz. U. z 2025 r. poz. 439. [4] Dz. U. z 2024 r. poz. 1572, z późn. zm. [5] Art. 23 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1572). [6] Dz. U. z 2024 r. poz. 986 j.t. [7] Dz. U. z 2019 r. poz. 1653.